U bã đậu ở nách là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị an toàn

Vùng nách có nhiều tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn và thường xuyên chịu ma sát, vì vậy rất dễ xuất hiện các tổn thương dưới da. Nhiều người khi phát hiện cục u ở nách thường lo lắng đó là hạch hay bệnh lý nguy hiểm. Việc hiểu rõ u bã đậu ở nách giúp người bệnh phân biệt đúng, điều trị kịp thời và phòng ngừa tái phát. Trong bài viết hôm nay, những thông tin cơ bản về u bã đậu ở nách sẽ được bật mí chi tiết. 

U bã đậu ở nách là gì?

U bã đậu ở nách (còn gọi là nang bã nhờn hoặc nang biểu bì) là khối u lành tính dưới da, hình thành khi tuyến bã nhờn bị bít tắc hoặc nang lông không đào thải được chất bã. Bên trong u chứa chất đặc, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, có mùi đặc trưng khi vỡ hoặc nhiễm trùng.

Đặc điểm thường gặp của u bã đậu ở nách bao gồm:

• U có hình tròn hoặc bầu dục, giới hạn rõ ràng.
• Kích thước thay đổi từ vài mm đến vài cm, có thể to dần theo thời gian.
• Di động nhẹ dưới da khi sờ, không dính chặt vào mô xung quanh.
• Thường không đau ở giai đoạn đầu, chỉ gây cảm giác vướng víu hoặc cộm nhẹ.

Mặc dù đa số bã đậu ở nách là bệnh lý lành tính nhưng tuyệt đối không nên tự xử lý tại nhà để tránh biến chứng.

Nguyên nhân gây u bã đậu ở nách

Vùng nách là nơi tiết nhiều mồ hôi và bã nhờn, cộng với ma sát từ quần áo, cạo lông… nên dễ bị tắc nghẽn dẫn đến hình thành u. Dưới đây là những nguyên nhân chính khiến u bã đậu ở nách xuất hiện, bạn đọc có thể tham khảo:

Nguyên nhân trực tiếp

U bã đậu ở nách hình thành chủ yếu do:

• Tắc nghẽn tuyến bã nhờn khiến chất tiết không thoát ra ngoài.
• Nang lông phát triển bất thường hoặc bị bít kín.
• Tế bào chết tích tụ lâu ngày, tạo thành nang kín chứa đầy chất bã.

Khi các yếu tố này kết hợp, chất bã không được đào thải sẽ tích tụ dần dưới da vùng nách.

Nguyên nhân và thói quen làm tăng nguy cơ

Một số yếu tố thuận lợi khiến u bã đậu ở nách dễ xuất hiện hơn như:

• Vệ sinh vùng nách không đúng cách, để mồ hôi và bụi bẩn tích tụ.
• Thói quen cạo, nhổ lông nách gây tổn thương da và lỗ chân lông.
• Da dầu, tăng tiết mồ hôi (thường gặp ở người có làn da nhờn hoặc hay hoạt động).
• Mặc quần áo chật, bí, gây ma sát và bí tắc liên tục.
• Thường xuyên đổ mồ hôi nhưng không làm sạch kịp thời, đặc biệt sau khi tập luyện hoặc làm việc nặng.

Những thói quen hàng ngày này chính là thủ phạm phổ biến dẫn đến u bã đậu ở nách ở nhiều người.

Triệu chứng và hình ảnh u bã đậu ở nách

Để nhận biết sớm u bã đậu ở nách, bạn cần chú ý đến các dấu hiệu điển hình và hình ảnh u bã đậu ở nách đặc trưng. Các dấu hiệu điển hình của u bã đậu ở nách bao gồm:

• Xuất hiện cục u dưới da vùng nách, thường nổi rõ khi giơ tay hoặc sờ nắn.
• U không đau, không ngứa ở giai đoạn đầu, da phía trên bình thường, không đổi màu.
• Cảm giác mềm hoặc hơi chắc, di động nhẹ.

Khi u bã đậu ở nách bị viêm hoặc nhiễm trùng (thường do tự nặn, chấn thương hoặc ma sát), triệu chứng sẽ thay đổi. Lúc này, bạn sẽ có các triệu chứng như:

• Đau nhức, sưng đỏ vùng nách.
• Cảm giác nóng tại chỗ.
• Có mủ, mùi hôi khó chịu khi vỡ.
• U to nhanh hơn bình thường, có thể lan rộng.

U bã đậu ở nách có nguy hiểm không?

U bã đậu ở nách thường khiến nhiều người lo lắng nhưng thực tế mức độ nguy hiểm như thế nào? 

Thực tế cho thấy, phần lớn các trường hợp u bã đậu ở nách là lành tính, không gây ung thư và không ảnh hưởng đến tính mạng. Nhiều người sống chung với u này suốt nhiều năm mà không gặp vấn đề nghiêm trọng nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, nếu chủ quan hoặc xử lý sai, u bã đậu ở nách có thể dẫn đến biến chứng:

• Viêm, nhiễm trùng tái phát.
• Vỡ u, chảy mủ, lan rộng gây áp xe.
• Đau nhức kéo dài, ảnh hưởng vận động tay.
• Tái phát nhiều lần sau khi tự nặn không triệt để.
• Để lại sẹo xấu hoặc lõm, đặc biệt ở vùng da nhạy cảm như nách.

Theo khuyến cáo của các chuyên gia, bạn nên đi khám sớm nếu u bã đậu ở nách to nhanh, đau nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng.

Chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa u bã đậu ở nách

Vùng nách là khu vực nhạy cảm, thường xuyên ẩm ướt và chịu ma sát lớn, do đó việc xử lý u bã đậu tại đây cần sự cẩn trọng cao hơn các vùng da khác. Vậy chẩn đoán và điều trị u bã đậu ở nách ra sao?

Phương pháp chẩn đoán

Để xác định chính xác u bã đậu và phân biệt với các bệnh lý khác như viêm hạch nách hay nhọt nang lông, bác sĩ sẽ thực hiện các bước:

• Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ trực tiếp sờ nắn để đánh giá kích thước, độ mềm và tính di động của khối u. Đồng thời, bác sĩ sẽ kiểm tra xem khối u có điểm đen ở trung tâm (lỗ thông tuyến bã) hay không.
• Siêu âm phần mềm: Đây là phương pháp phổ biến giúp xác định rõ cấu trúc nang, độ sâu của u và loại trừ khả năng các khối u liên quan đến hạch bạch huyết.
• Xét nghiệm dịch mủ: Trong trường hợp u đã bị vỡ hoặc nhiễm trùng, bác sĩ có thể lấy mẫu dịch để xét nghiệm vi khuẩn, từ đó chỉ định loại kháng sinh phù hợp nhất.

Cách điều trị u bã đậu ở nách

Tùy vào mức độ tiến triển của khối u, các phương án điều trị sẽ được cân nhắc:

• Theo dõi định kỳ: Áp dụng khi khối u còn rất nhỏ, không gây đau nhức và không ảnh hưởng đến thẩm mỹ hay vận động. Người bệnh chỉ cần giữ vệ sinh và quan sát sự thay đổi kích thước.
• Điều trị nội khoa: Khi u bắt đầu có dấu hiệu sưng viêm, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng sinh và thuốc chống viêm để giảm sưng, gom ổ nhiễm trùng.
• Tiểu phẫu loại bỏ: Đây là phương pháp tối ưu để loại bỏ toàn bộ lớp vỏ nang và chất bã. Thủ thuật này thường diễn ra trong khoảng 20 phút dưới hình thức gây tê cục bộ, đảm bảo tính vô trùng và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.

Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý nặn hoặc chích rạch u bã đậu ở nách tại nhà. Vùng nách tập trung nhiều mạch máu và thần kinh, việc can thiệp sai cách có thể gây nhiễm trùng lan rộng vào sâu bên trong cơ thể.

Biện pháp phòng ngừa u bã đậu ở nách

Để giảm thiểu rủi ro hình thành u mới hoặc tái phát, bạn nên thiết lập các thói quen sau:

• Vệ sinh vùng nách khoa học: Giữ vùng nách luôn khô thoáng. Sau khi vận động mạnh hoặc ra nhiều mồ hôi, hãy tắm rửa sạch sẽ và lau khô ngay lập tức để tránh bít tắc lỗ chân lông.
• Hạn chế tác động thô bạo: Tránh việc cạo hoặc nhổ lông nách thường xuyên gây tổn thương bề mặt da. Nếu cần thiết, hãy sử dụng các biện pháp nhẹ nhàng hơn và đảm bảo dụng cụ luôn được sát trùng.
• Lựa chọn trang phục: Ưu tiên áo có chất liệu cotton thấm hút mồ hôi tốt, tránh mặc áo quá chật gây ma sát liên tục vào vùng nách.
• Xử lý sớm các vấn đề da liễu: Điều trị triệt để mụn hoặc viêm nang lông ngay khi chúng mới xuất hiện để ngăn chặn sự hình thành nang u.

U bã đậu ở nách là bệnh lý lành tính và khá phổ biến, đặc biệt ở những người có thói quen vệ sinh chưa đúng hoặc da dầu. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và điều trị đúng cách giúp người bệnh tránh biến chứng, tái phát và giữ vùng da nách thẩm mỹ. Khi phát hiện khối u bất thường ở nách, đừng chủ quan mà hãy đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và tư vấn phù hợp nhé!