Trà kombucha có cồn không? Những lợi ích của kombucha

Trà kombucha được nhiều người lựa chọn như một thức uống lên men tốt cho sức khỏe, phù hợp với xu hướng sống lành mạnh hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về bản chất của kombucha, đặc biệt là vấn đề liên quan đến hàm lượng cồn và mức độ an toàn khi sử dụng. Vậy kombucha có cồn không?

Trà kombucha có cồn không?

Trà kombucha là một loại đồ uống được tạo ra từ quá trình lên men của trà (thường là trà đen hoặc trà xanh), đường, nước và một “quần thể vi sinh vật” gồm vi khuẩn và nấm men (SCOBY). Khi đường bị các vi sinh vật này phân hủy trong quá trình lên men, họ tạo ra carbon dioxide cùng một lượng rất nhỏ cồn ethanol cùng với axit hữu cơ và probiotic. 

Đồ uống kombucha thương mại (mua ngoài siêu thị) thường được quy định có lượng cồn rất thấp - dưới 0,5% alcohol by volume (ABV) - để được phân loại là đồ uống “không cồn” theo tiêu chuẩn của cơ quan chức năng như Cục Thuế & Thuốc lá - Rượu Hoa Kỳ (TTB). 

Trà kombucha tự ủ tại nhà có thể tiếp tục lên men nếu không được kiểm soát nhiệt độ và thời gian, dẫn đến lượng cồn cao hơn, thường thấy từ khoảng 1 - 3% ABV hoặc hơn, tùy điều kiện lên men. 

Mặc dù lượng cồn trong kombucha thương mại rất nhỏ và thường không đủ để gây say, nó vẫn có mặt và có thể là vấn đề đối với một số nhóm người. Ví dụ, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú - theo các khuyến nghị y tế, nên tránh uống đồ uống chứa cồn dù ở mức thấp, vì bất kỳ lượng cồn nào cũng có thể truyền qua nhau thai hoặc sữa mẹ và tác động đến thai nhi hoặc trẻ sơ sinh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều cơ quan y tế khuyến nghị rằng phụ nữ nên tránh hoàn toàn cồn trong thai kỳ để giảm nguy cơ biến chứng.

Ngoài ra, kombucha tự ủ còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không được chuẩn bị an toàn, nên nếu bạn có sức khỏe nhạy cảm, đang mang thai hoặc đang cho con bú, việc chọn lựa thay thế bằng đồ uống không lên men và không cồn (như nước trái cây tươi, nước dừa) là phương án an toàn hơn. 

Một số lợi ích tiềm năng của trà kombucha   

Sau khi làm rõ vấn đề trà kombucha có cồn không, nhiều người cũng quan tâm đến những lợi ích sức khỏe mà loại thức uống lên men này có thể mang lại. Dưới đây là các tác dụng nổi bật, dựa trên các bằng chứng nghiên cứu hiện có, chủ yếu từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật.

Bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột

Trà kombucha được tạo ra từ quá trình lên men tự nhiên nên chứa nhiều vi khuẩn có lợi (probiotics). Các lợi khuẩn này có thể góp phần cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện khả năng hấp thu dưỡng chất và gián tiếp tác động tích cực đến tâm trạng cũng như sức khỏe tổng thể.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy kombucha có khả năng làm chậm quá trình hấp thu đường và cải thiện độ nhạy insulin, từ đó giúp giảm nồng độ glucose trong máu. Tuy nhiên, hiệu quả này vẫn cần được xác nhận thêm qua các nghiên cứu lâm sàng trên người.

Góp phần bảo vệ tim mạc

Kombucha có chứa các hợp chất chống oxy hóa, đặc biệt khi được ủ từ trà xanh hoặc trà đen. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy loại đồ uống này có thể giúp giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL) và hạn chế quá trình oxy hóa lipid - yếu tố liên quan mật thiết đến bệnh tim mạch.

Tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư

Các chất chống oxy hóa và polyphenol trong trà kombucha được ghi nhận có khả năng ức chế sự phát triển và lan rộng của tế bào ung thư trong các nghiên cứu ống nghiệm. Dù vậy, đây mới chỉ là dữ liệu bước đầu và chưa đủ để khẳng định tác dụng điều trị hay phòng bệnh trên người.

Hỗ trợ chức năng gan

Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy kombucha có thể giúp bảo vệ tế bào gan trước các tác nhân gây độc, nhờ khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ quá trình thải độc. Trong một số mô hình nghiên cứu, tác dụng này được ghi nhận rõ hơn so với trà đen thông thường.

Một số lưu ý khi sử dụng trà kombucha   

Bên cạnh lợi ích sức khỏe, trà kombucha cũng có một số điểm cần cân nhắc:

• Nguy cơ vi khuẩn: Nhiều loại kombucha, đặc biệt là sản phẩm ủ thủ công chưa qua thanh trùng, có thể chứa vi khuẩn gây hại. Người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch nên hạn chế sử dụng.
• Chứa caffeine tự nhiên: Do được lên men từ trà xanh hoặc trà đen, kombucha vẫn có caffeine, có thể gây bồn chồn, lo âu, đau đầu hoặc khó ngủ ở người nhạy cảm.
• Liên quan đến đau đầu: Khi tìm hiểu trà kombucha có cồn không, cần lưu ý loại đồ uống này còn chứa tyramine - một chất có thể kích hoạt cơn đau đầu hoặc đau nửa đầu ở một số người.

Tóm lại, thắc mắc kombucha có cồn không đã được giải đáp rõ ràng: Kombucha có thể chứa một lượng cồn rất nhỏ do quá trình lên men, đặc biệt ở các sản phẩm tự ủ hoặc không được kiểm soát chặt chẽ. Khi sử dụng đúng cách và lựa chọn sản phẩm đạt chuẩn, kombucha vẫn là một thức uống lên men mang lại nhiều lợi ích cho hệ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người dùng nên uống với lượng vừa phải, đọc kỹ thông tin sản phẩm và thận trọng hơn với các nhóm đối tượng nhạy cảm như phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch hoặc người không dung nạp cồn.