Tiếng ồn trắng là gì? Lợi ích và lưu ý khi sử dụng cho trẻ sơ sinh

Trong những tháng đầu đời, giấc ngủ của trẻ sơ sinh thường không ổn định, dễ bị gián đoạn bởi tiếng động xung quanh. Vì vậy, nhiều cha mẹ tìm đến tiếng ồn trắng như một giải pháp hỗ trợ tự nhiên và đơn giản. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của tiếng ồn trắng, những lợi ích đã được ghi nhận, cũng như các lưu ý quan trọng khi sử dụng cho trẻ sơ sinh, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp và an toàn hơn cho con.

Tiếng ồn trắng là gì?

Tiếng ồn trắng (white noise) là một loại âm thanh đặc biệt chứa tất cả các tần số âm thanh mà tai người có thể nghe được (từ khoảng 20 Hz đến 20.000 Hz), được phát ra với cường độ gần như tương đương nhau. Khi nghe, bạn sẽ cảm nhận được một âm thanh đều đều, liên tục, không có nhịp điệu rõ ràng, không có cao trào hay đột ngột, giống như tiếng “shhhh” kéo dài hoặc tiếng sóng biển xa xa.

Trong đời sống hàng ngày, chúng ta có thể vô tình nghe thấy tiếng ồn trắng từ những nguồn rất quen thuộc:

• Tiếng quạt máy quay đều đặn;
• Tiếng máy điều hòa hoạt động liên tục;
• Tiếng mưa rơi rả rích suốt đêm;
• Tiếng máy hút bụi hoặc máy sấy tóc chạy đều;
• Tiếng nước chảy từ vòi sen hoặc tiếng sóng vỗ nhẹ.

Đặc biệt, trong bụng mẹ, thai nhi không hề sống trong môi trường yên tĩnh hoàn toàn. Ngược lại, bé thường xuyên được “bao bọc” bởi những âm thanh nền liên tục và đều đặn như:

• Tiếng tim mẹ đập đều đặn (khoảng 60 - 100 nhịp/phút);
• Tiếng máu lưu thông trong mạch máu tử cung;
• Tiếng ruột và hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng;
• Tiếng nước ối chuyển động nhẹ.

Những âm thanh này có đặc điểm liên tục, không gián đoạn và khá giống với bản chất của tiếng ồn trắng. Chính vì vậy, khi ra đời và đối mặt với môi trường bên ngoài đầy tiếng động bất ngờ, nhiều trẻ sơ sinh cảm thấy lạ lẫm và dễ giật mình. Việc tái tạo lại âm thanh quen thuộc từ tử cung bằng tiếng ồn trắng sẽ giúp bé cảm thấy an toàn, dễ chịu hơn và dễ dàng đi vào giấc ngủ.

Lợi ích của tiếng ồn trắng cho trẻ sơ sinh

Việc sử dụng tiếng ồn trắng đúng cách đã được nhiều nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế của các bậc cha mẹ ghi nhận một số lợi ích nhất định. Dưới đây là những lợi ích phổ biến nhất:

Giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ hơn

Một trong những lý do chính cha mẹ sử dụng tiếng ồn trắng là khả năng che lấp các tiếng động đột ngột từ môi trường xung quanh, bao gồm:

• Tiếng xe cộ chạy qua đường;
• Tiếng nói chuyện, cười đùa của người lớn;
• Tiếng đóng mở cửa, tiếng chó sủa;
• Tiếng điện thoại reo hoặc chuông báo thức.

Những âm thanh bất ngờ này rất dễ khiến trẻ giật mình và khóc ré lên hay khó ngủ. Tiếng ồn trắng tạo ra một lớp nền âm thanh ổn định, giúp não bộ của bé không bị kích hoạt bởi các tiếng động ngẫu nhiên, từ đó dễ dàng thư giãn và chìm vào giấc ngủ nhanh hơn. Đặc biệt hữu ích với những bé nhạy cảm với âm thanh.

Hỗ trợ duy trì giấc ngủ sâu và liền mạch

Nhiều trẻ sơ sinh thường thức giấc giữa chừng chỉ vì một tiếng động rất nhỏ như tiếng ho nhẹ, tiếng lá xào xạc hay tiếng quạt đổi chiều. Tiếng ồn trắng hoạt động như một lá chắn âm thanh tự nhiên, giúp:

• Giảm đáng kể số lần trẻ tỉnh giấc trong đêm;
• Kéo dài thời gian ngủ sâu;
• Tạo điều kiện cho bé ngủ liền mạch hơn.

Khi trẻ ngủ đủ giấc và chất lượng, cơ thể bé sẽ sản sinh hormone tăng trưởng tốt hơn, hệ miễn dịch được củng cố, đồng thời cha mẹ cũng có thêm thời gian nghỉ ngơi, giảm căng thẳng.

Tạo cảm giác an toàn và quen thuộc

Như đã đề cập, âm thanh trong tử cung có nhiều điểm tương đồng với tiếng ồn trắng. Khi được nghe lại loại âm thanh này, trẻ sơ sinh thường:

• Giảm quấy khóc, đặc biệt vào buổi chiều tối;
• Cảm thấy dễ chịu, thư giãn hơn;
• Ít biểu hiện lo lắng khi chuyển từ môi trường quen thuộc sang môi trường mới.

Hỗ trợ xây dựng thói quen ngủ khoa học

Khi cha mẹ sử dụng tiếng ồn trắng một cách nhất quán (ví dụ: Bật trước giờ ngủ 10 - 15 phút và có thể duy trì trong giai đoạn đầu của giấc ngủ), âm thanh này dần trở thành “tín hiệu” báo hiệu cho bé rằng đã đến giờ đi ngủ. Lâu dần, trẻ sẽ hình thành thói quen ngủ tốt hơn, dễ dàng tự ngủ khi lớn lên.

Lưu ý khi sử dụng tiếng ồn trắng cho trẻ sơ sinh

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, tiếng ồn trắng không phải là giải pháp hoàn hảo và an toàn tuyệt đối nếu sử dụng sai cách. Dưới đây là những lưu ý quan trọng mà mọi cha mẹ cần ghi nhớ:

Không mở âm lượng quá lớn

Thính giác của trẻ sơ sinh còn rất non nớt và dễ bị tổn thương. Các chuyên gia nhi khoa khuyến nghị:

• Âm lượng tiếng ồn trắng chỉ nên tương đương với mức tiếng nói chuyện nhẹ nhàng (khoảng 50 - 60 decibel);
• Không được vượt quá 65 decibel ở khoảng cách 1 mét;
• Nếu người lớn đứng cạnh mà cảm thấy âm thanh quá to hoặc khó chịu, thì với bé mức đó đã không an toàn.

Không đặt nguồn phát quá gần trẻ

Nguồn phát âm thanh (điện thoại, máy phát tiếng ồn trắng chuyên dụng, loa Bluetooth…) nên:

• Đặt cách bé ít nhất 1 - 2 mét;
• Không đặt trực tiếp trong nôi, cũi hoặc sát tai trẻ;
• Ưu tiên đặt ở vị trí cao hơn đầu bé để âm thanh lan tỏa đều.

Không lạm dụng suốt cả ngày

Tiếng ồn trắng chỉ nên sử dụng khi cần thiết:

• Trong giai đoạn trẻ đi vào giấc ngủ ban ngày và ban đêm;
• Khi bé cần được làm dịu, giảm quấy khóc.

Không nên bật liên tục 24/24 khi trẻ đã ngủ ổn định vì:

• Trẻ cần làm quen dần với các âm thanh tự nhiên của môi trường;
• Việc nghe tiếng ồn liên tục quá lâu có thể ảnh hưởng đến sự phát triển khả năng phân biệt âm thanh.

Luôn quan sát phản ứng của trẻ

Mỗi bé có mức độ nhạy cảm khác nhau. Khi bắt đầu dùng tiếng ồn trắng, cha mẹ cần theo dõi kỹ:

• Bé có dễ chịu, thư giãn và ngủ ngon hơn không?
• Hay bé trở nên bứt rứt, khó chịu hay giật mình nhiều hơn?

Nếu thấy dấu hiệu bất thường, hãy ngừng sử dụng ngay và thử các phương pháp khác như ru nhẹ, vỗ về hoặc thay đổi môi trường ngủ.

Không thay thế sự chăm sóc trực tiếp

Tiếng ồn trắng chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế:

• Việc ôm ấp, tiếp xúc da kề da;
• Cho bé bú đúng giờ, đủ no;
• Tương tác, trò chuyện và chơi với bé;
• Thiết lập giờ giấc sinh hoạt khoa học.

Tiếng ồn trắng là một dạng âm thanh đều và liên tục, có khả năng tái tạo môi trường âm thanh quen thuộc trong tử cung, từ đó giúp trẻ sơ sinh dễ đi vào giấc ngủ, ngủ sâu hơn và cảm thấy an toàn. Đây là giải pháp đơn giản, hiệu quả mà nhiều gia đình đã áp dụng thành công. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thính giác và sự phát triển của bé, cha mẹ cần sử dụng tiếng ồn trắng đúng cách. Quan trọng nhất, nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về giấc ngủ của trẻ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia chăm sóc trẻ để được tư vấn phù hợp nhất.