Thử nghiệm vắc xin Ebola Bundibugyo đầu tiên trên người

Đại học Oxford vừa chính thức triển khai thử nghiệm trên người đầu tiên đối với ứng viên vắc xin phòng virus Ebola chủng Bundibugyo (BDBV). Đây là bước tiến mới trong nỗ lực phát triển vắc xin dành riêng cho chủng virus đang gây ra các đợt bùng phát dịch tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda, trong bối cảnh nhu cầu kiểm soát dịch bệnh ngày càng cấp thiết.

Thử nghiệm đầu tiên trên người đối với vắc xin Ebola chủng Bundibugyo

Đại học Oxford đã khởi động thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên người đối với một loại vắc xin nhằm phòng ngừa virus Ebola chủng Bundibugyo (Bundibugyo ebolavirus - BDBV), chủng virus hiện đang gây ra các đợt bùng phát dịch tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda.

Thử nghiệm giai đoạn đầu mang tên BD-Ebov sẽ đánh giá tính an toàn cũng như khả năng tạo đáp ứng miễn dịch của ứng viên vắc xin ChAdOx1 BDBV trên 50 tình nguyện viên khỏe mạnh từ 18 đến 55 tuổi tại Oxford.

Việc tuyển chọn tình nguyện viên đã bắt đầu. Sau khi hoàn tất quá trình thẩm định của cơ quan quản lý, các mũi tiêm đầu tiên dự kiến sẽ được thực hiện trong vài tuần tới.

Vắc xin được phát triển trên nền tảng ChAdOx1

Loại vắc xin này được phát triển bởi Nhóm Nghiên cứu Vắc xin (Oxford Vaccine Group) và Viện Khoa học Đại dịch (Pandemic Sciences Institute) thuộc Đại học Oxford. Vắc xin sử dụng cùng nền tảng vector virus ChAdOx1 đã từng được áp dụng để phát triển vắc xin COVID-19 Oxford/AstraZeneca.

Theo các nhà nghiên cứu, hiện chưa có loại vắc xin nào được phê duyệt dành riêng cho virus Ebola chủng Bundibugyo, mặc dù đã có vắc xin hiệu quả đối với chủng Zaire ebolavirus - chủng bệnh Ebola phổ biến nhất. Điều này khiến việc phát triển một loại vắc xin chuyên biệt trở nên đặc biệt cấp thiết trong bối cảnh dịch bệnh đang lan rộng.

Giáo sư Teresa Lambe, người đồng dẫn đầu dự án phát triển vắc xin, cho biết nhóm nghiên cứu đã tận dụng những kinh nghiệm thu được từ đại dịch COVID-19 để rút ngắn đáng kể thời gian phát triển. Theo bà, quá trình từ khi xác định mục tiêu đến khi sẵn sàng đưa vào thử nghiệm trên người chỉ mất khoảng 4 tháng, nhanh hơn rất nhiều so với các chương trình phát triển vắc xin truyền thống.

Dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp

Đợt bùng phát Ebola hiện nay tại miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo là đợt dịch lớn nhất từng được ghi nhận do chủng Bundibugyo gây ra. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo số ca mắc thực tế có thể cao gấp nhiều lần số liệu chính thức và cho biết tổ chức này mới chỉ huy động được khoảng 40% trong tổng số 115 triệu USD cần thiết để ứng phó với dịch bệnh.

Song song với thử nghiệm vắc xin, nhiều nghiên cứu khác cũng đang được triển khai nhằm đánh giá hiệu quả của các thuốc điều trị thử nghiệm đối với chủng Bundibugyo, với kỳ vọng bổ sung thêm các công cụ kiểm soát dịch trong thời gian tới.

Việc Đại học Oxford bắt đầu thử nghiệm trên người đối với vắc xin ChAdOx1 BDBV đánh dấu một bước tiến mới trong nghiên cứu phòng ngừa Ebola chủng Bundibugyo. Trong khi đó, các nghiên cứu về thuốc điều trị cũng đang được triển khai song song nhằm mở rộng thêm các lựa chọn ứng phó với dịch bệnh.