Thoái hóa đốt sống ngực có nguy hiểm không? Triệu chứng và cách cải thiện

Cột sống ngực nằm ở vùng lưng giữa, gồm các đốt sống nối với hệ thống xương sườn. Thoái hóa đốt sống ngực là tình trạng các cấu trúc của cột sống tại khu vực này xuất hiện những thay đổi thoái hóa, chẳng hạn đĩa đệm giảm chiều cao, khớp cột sống bị thoái hóa hoặc hình thành gai xương. Mức độ thay đổi trên phim chụp không phải lúc nào cũng tương ứng với mức độ đau mà người bệnh cảm nhận được.

Nên làm gì khi bị thoái hóa đốt sống ngực?

Phần lớn các thay đổi thoái hóa cột sống tiến triển từ từ. Nhiều trường hợp có thể kiểm soát triệu chứng bằng những phương pháp không phẫu thuật như điều chỉnh hoạt động, tập luyện phù hợp, vật lý trị liệu và sử dụng thuốc khi có chỉ định.

Tuy nhiên, thoái hóa có thể trở nên đáng lưu ý nếu gai xương hoặc các thay đổi cấu trúc làm hẹp không gian trong cột sống và gây chèn ép cấu trúc thần kinh. Khi tủy sống bị ảnh hưởng, người bệnh có thể xuất hiện yếu chân, rối loạn đi lại hoặc những bất thường thần kinh khác.

Do đó, mức độ nguy hiểm không nên được đánh giá chỉ dựa trên kết quả X-quang có ghi nhận “thoái hóa”. Bác sĩ thường cần kết hợp triệu chứng, khám thần kinh và hình ảnh học để xác định thay đổi đó có thực sự liên quan đến tình trạng của người bệnh hay không.

Duy trì vận động phù hợp

Khi đau ở mức độ nhẹ và không có dấu hiệu thần kinh bất thường, việc duy trì hoạt động phù hợp thường có lợi hơn so với nằm nghỉ kéo dài. Bạn có thể bắt đầu bằng những hoạt động ít tạo áp lực lên cột sống như đi bộ và tăng dần mức vận động tùy khả năng.

Nếu một động tác làm đau tăng rõ rệt, đặc biệt các động tác xoay hoặc ưỡn lưng lặp đi lặp lại, nên tạm giảm cường độ và trao đổi với nhân viên y tế nếu triệu chứng tiếp tục kéo dài.

Điều chỉnh tư thế và hoạt động hằng ngày

Ngồi lâu, làm việc ở tư thế không thuận lợi hoặc thực hiện động tác lặp đi lặp lại có thể khiến đau lưng dễ bùng phát ở một số người. Bạn nên bố trí bàn ghế sao cho cơ thể được nâng đỡ thoải mái, thay đổi tư thế thường xuyên và tránh duy trì một tư thế quá lâu. Khi phải nâng hoặc di chuyển vật nặng, cần chú ý kỹ thuật vận động và tránh xoay vặn thân người đột ngột.

Tập phục hồi chức năng theo hướng dẫn

Vật lý trị liệu có thể được sử dụng nhằm cải thiện khả năng vận động, tư thế và tăng sức mạnh của các nhóm cơ hỗ trợ cột sống. Chương trình tập cần phù hợp với tình trạng cụ thể. Người đang đau nhiều, có tiền sử chấn thương cột sống hoặc xuất hiện tê, yếu chân không nên tự thực hiện các bài tập mạnh hay cố kéo giãn vùng lưng khi chưa được đánh giá.

Sử dụng thuốc giảm đau một cách thận trọng

Một số thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm không steroid có thể được sử dụng trong điều trị đau do thoái hóa khớp. Tuy nhiên, thuốc chống viêm không steroid có thể gây tác dụng không mong muốn trên đường tiêu hóa, thận, tim mạch hoặc làm tăng nguy cơ chảy máu ở một số người.

Vì vậy, không nên tự sử dụng thuốc kéo dài hoặc tự tăng liều khi đau không cải thiện. Người đang dùng thuốc khác hoặc có bệnh nền nên hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng thuốc giảm đau.

Phẫu thuật không phải lựa chọn thường quy cho mọi trường hợp thoái hóa. Can thiệp chuyên sâu thường chỉ được cân nhắc dựa trên nguyên nhân, mức độ triệu chứng, tình trạng chèn ép thần kinh và đáp ứng với những phương pháp điều trị khác.

Nguyên nhân gây thoái hóa đốt sống ngực

Thoái hóa cột sống thường liên quan đến những thay đổi tích lũy theo thời gian của đĩa đệm, khớp và xương. Khi đĩa đệm giảm chiều cao hoặc sụn tại các khớp cột sống bị tổn thương, tải trọng tác động lên những cấu trúc xung quanh có thể thay đổi và gai xương có thể hình thành.

Một số yếu tố thường liên quan đến quá trình này gồm:

• Thay đổi liên quan đến tuổi: Theo thời gian, đĩa đệm có thể mất dần độ đàn hồi và chiều cao, trong khi các khớp cột sống cũng có thể xuất hiện thay đổi thoái hóa.
• Thoái hóa các khớp liên mỏm: Đây là những khớp nhỏ giúp liên kết các đốt sống. Sụn tại khớp bị hao mòn có thể gây đau, cứng và hạn chế vận động.
• Tải trọng và vận động lặp lại: Công việc hoặc hoạt động thường xuyên tạo áp lực, xoay hoặc ưỡn cột sống có thể làm triệu chứng đau trở nên rõ hơn ở một số người.
• Chấn thương trước đó: Tổn thương cột sống có thể góp phần làm thay đổi cấu trúc và cơ học vận động tại khu vực bị ảnh hưởng.
• Một số yếu tố cơ học khác: Cơ hỗ trợ cột sống yếu hoặc những bất thường về sự sắp xếp của các khớp có thể làm tăng tải lên một số cấu trúc của cột sống.

Triệu chứng thoái hóa đốt sống ngực thường gặp

Một số người có thay đổi thoái hóa trên hình ảnh nhưng hầu như không cảm thấy bất thường. Khi xuất hiện triệu chứng, biểu hiện có thể khác nhau tùy cấu trúc bị ảnh hưởng.

Các triệu chứng có thể gặp gồm:

• Đau vùng lưng giữa: Đau thường xuất hiện quanh vùng cột sống ngực và có thể rõ hơn khi thực hiện một số động tác.
• Cứng lưng: Người bệnh có thể cảm thấy vùng lưng kém linh hoạt, đặc biệt sau thời gian ít vận động.
• Hạn chế vận động: Các động tác xoay, cúi hoặc ưỡn thân mình có thể khó chịu hơn bình thường.
• Đau khi xoay hoặc ưỡn lưng: Triệu chứng này có thể gặp khi các khớp nhỏ phía sau cột sống bị thoái hóa.
• Đau lan hoặc cảm giác bất thường: Nếu cấu trúc thần kinh bị ảnh hưởng, biểu hiện có thể không chỉ giới hạn ở vị trí đau ban đầu.
• Tê hoặc yếu: Gai xương và tình trạng hẹp không gian trong cột sống đôi khi có thể gây chèn ép cấu trúc thần kinh, dẫn đến những triệu chứng như tê hoặc yếu.

X-quang cột sống ngực có thể phát hiện một số dấu hiệu như hẹp khe đĩa đệm, gai xương hoặc thay đổi thoái hóa đốt sống. Tuy nhiên, X-quang không quan sát tốt dây thần kinh và nhiều mô mềm. Trong những trường hợp phức tạp hoặc nghi ngờ tổn thương thần kinh, bác sĩ có thể cân nhắc MRI hoặc các phương tiện chẩn đoán khác tùy tình huống.

Khi nào người bị thoái hóa đốt sống ngực cần đi khám?

Bạn nên đi khám nếu đau lưng giữa kéo dài, ngày càng tăng, tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Việc thăm khám cũng quan trọng khi triệu chứng không cải thiện dù đã điều chỉnh hoạt động và chăm sóc ban đầu phù hợp.

Đặc biệt, một số biểu hiện thần kinh cần được đánh giá sớm:

• Yếu hoặc tê chân mới xuất hiện hoặc tăng dần: Đây có thể là dấu hiệu cấu trúc thần kinh đang bị ảnh hưởng.
• Đi lại khó khăn hoặc dáng đi thay đổi mới xuất hiện: Triệu chứng này cần được chú ý vì tổn thương tủy sống vùng ngực có thể ảnh hưởng đến chức năng của chân.
• Mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện mới xuất hiện: Đây là dấu hiệu cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
• Đau dữ dội hoặc đau tăng nhanh: Không nên mặc định đây chỉ là biểu hiện của thoái hóa, nhất là khi triệu chứng khác hẳn những đợt đau trước.

Ngoài ra, đau lưng giữa có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác ngoài cột sống. Nếu đau kèm đau ngực, khó thở hoặc những triệu chứng toàn thân bất thường, cần được nhân viên y tế đánh giá nguyên nhân thay vì tự điều trị như một đợt thoái hóa.

Thoái hóa đốt sống ngực thường liên quan đến những thay đổi của đĩa đệm, khớp và xương theo thời gian. Điều quan trọng không phải chỉ là có hình ảnh “thoái hóa” trên phim chụp, mà là những thay đổi này có gây đau, hạn chế vận động hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh hay không.

Nếu triệu chứng nhẹ, việc duy trì vận động phù hợp, điều chỉnh tư thế và phục hồi chức năng có thể giúp kiểm soát khó chịu. Ngược lại, người bị thoái hóa đốt sống ngực kèm yếu hoặc tê chân, khó đi lại hay rối loạn kiểm soát đại tiểu tiện nên được thăm khám sớm để đánh giá tình trạng tủy sống và có hướng xử trí phù hợp.