Những nguyên nhân phổ biến khiến mẹ bầu đau bụng lâm râm

Đau bụng lâm râm là cảm giác không hiếm gặp trong thai kỳ, đặc biệt ở những giai đoạn cơ thể mẹ bầu đang có nhiều thay đổi. Tuy nhiên, không phải lúc nào hiện tượng này cũng là phản ứng sinh lý bình thường, bởi trong một số trường hợp, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo cần được theo dõi cẩn thận.

Đau bụng lâm râm khi mang thai là gì?

Bầu đau bụng lâm râm được hiểu là cảm giác đau nhẹ, âm ỉ ở vùng bụng dưới, đôi khi lan sang khu vực chậu hoặc thắt lưng. Mức độ đau thường không quá nghiêm trọng, có thể xuất hiện thoáng qua trong thời gian ngắn hoặc kéo dài âm ỉ, khiến nhiều thai phụ liên tưởng đến cảm giác đau bụng kinh. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ, nhưng phổ biến hơn trong 3 tháng đầu và 3 tháng cuối do cơ thể mẹ bầu có nhiều thay đổi về nội tiết và cấu trúc giải phẫu.

Về mặt sinh lý, đau bụng lâm râm khi mang thai thường liên quan đến quá trình tử cung giãn nở, dây chằng nâng đỡ tử cung bị kéo căng hoặc sự thay đổi của hệ tiêu hóa trong thai kỳ. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều hoàn toàn lành tính. Trong một số tình huống, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề bất thường như dọa sảy thai, thai ngoài tử cung hoặc chuyển dạ sớm, cần được theo dõi và can thiệp y tế kịp thời.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), đau bụng hoặc đau vùng chậu trong thai kỳ là triệu chứng khá thường gặp, nhưng nếu cơn đau kéo dài, tăng dần hoặc kèm theo chảy máu âm đạo, sốt, chóng mặt, thai phụ cần đi khám ngay để loại trừ các biến chứng nguy hiểm cho mẹ và thai nhi.

Nguyên nhân thường gặp khiến bầu đau bụng lâm râm

Trong quá trình mang thai, nhiều mẹ bầu cảm nhận được những cơn đau bụng lâm râm xuất hiện rải rác ở các thời điểm khác nhau. Đa số các trường hợp đây là hiện tượng sinh lý bình thường, phản ánh sự thích nghi của cơ thể người mẹ trước sự phát triển không ngừng của thai nhi. Tuy vậy, nguyên nhân gây đau có thể khác nhau tùy theo từng giai đoạn thai kỳ.

Nguyên nhân bầu đau bụng lâm râm trong tam cá nguyệt đầu

Ngay từ những tuần đầu mang thai, cơ thể mẹ đã bắt đầu trải qua nhiều thay đổi quan trọng để tạo môi trường thuận lợi cho phôi thai phát triển. Cảm giác đau âm ỉ ở bụng dưới trong giai đoạn này thường liên quan đến:

• Quá trình phôi làm tổ trong tử cung: Khi trứng thụ tinh bám vào niêm mạc tử cung, mẹ bầu có thể thấy đau lâm râm nhẹ, đôi khi kèm dịch âm đạo màu hồng nhạt hoặc nâu. Đây là dấu hiệu sinh lý bình thường.
• Tử cung bắt đầu to lên: Sự giãn nở dần của tử cung nhằm thích nghi với thai nhi có thể gây cảm giác căng tức, khó chịu vùng bụng dưới.
• Kéo giãn dây chằng: Các dây chằng nâng đỡ tử cung bị kéo căng, đặc biệt khi mẹ bầu thay đổi tư thế đột ngột, ho hoặc hắt hơi, có thể gây đau nhói thoáng qua.

Vì vậy, tình trạng bầu 4 tháng đau bụng lâm râm thường không đáng lo ngại nếu không kèm theo các dấu hiệu bất thường khác.

Nguyên nhân bầu đau bụng lâm râm ở giữa và cuối thai kỳ

Khi thai nhi lớn dần trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, cảm giác đau bụng lâm râm có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

• Rối loạn tiêu hóa: Táo bón, đầy hơi do hormone thai kỳ và sự chèn ép của tử cung lên ruột là nguyên nhân phổ biến gây đau âm ỉ vùng bụng.
• Cơn co thắt sinh lý Braxton Hicks: Những cơn gò nhẹ, không đều, thường xuất hiện khi mẹ vận động nhiều hoặc mệt mỏi. Cơn đau thường giảm khi nghỉ ngơi hoặc đổi tư thế.
• Thai nhi cử động: Việc em bé đạp, xoay người có thể tạo áp lực lên thành bụng hoặc các dây chằng, gây đau nhẹ trong thời gian ngắn.
• Tư thế sinh hoạt chưa phù hợp: Ngồi hoặc nằm sai tư thế, đứng quá lâu hay vận động quá sức đều có thể khiến vùng bụng dưới bị căng và gây đau.

Ở giai đoạn cuối, đặc biệt là bầu 38 tuần đau bụng lâm râm, cảm giác này còn có thể liên quan đến việc cơ thể mẹ chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ, khi tử cung bắt đầu co bóp nhiều hơn để “tập dượt” cho sinh nở.

Nhìn chung, bầu đau bụng lâm râm đa phần là hiện tượng sinh lý và không nguy hiểm. Tuy nhiên, mẹ bầu vẫn nên theo dõi sát các biểu hiện đi kèm và chủ động thăm khám bác sĩ nếu cơn đau kéo dài, tăng dần hoặc kèm theo chảy máu, sốt, ra nước ối… để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

Khi nào bầu đau bụng lâm râm là dấu hiệu bất thường cần nhập viện?

Đau bụng lâm râm trong thai kỳ đa phần là hiện tượng sinh lý và không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, triệu chứng này có thể là lời cảnh báo cho những biến chứng nghiêm trọng, mẹ bầu tuyệt đối không nên chủ quan, đặc biệt khi cơn đau xuất hiện kèm theo các dấu hiệu sau:

• Đau bụng dữ dội, tăng dần, không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, kèm ra máu âm đạo màu sẫm, vón cục hoặc lợn cợn giống bã cà phê.
• Buồn nôn và nôn ói liên tục, không liên quan đến ăn uống thông thường.
• Hoa mắt, chóng mặt, mệt lả, cảm giác choáng váng hoặc khó đứng vững.
• Rối loạn tiêu hóa kèm suy kiệt, có thể xuất hiện tiêu chảy, tụt huyết áp, thậm chí ngất xỉu do mất máu bên trong.

Những biểu hiện trên là dấu hiệu điển hình gợi ý thai ngoài tử cung - một tình trạng sản khoa nguy hiểm cần được cấp cứu kịp thời. Nếu không được phát hiện và xử trí sớm, thai ngoài tử cung có thể gây vỡ vòi trứng, xuất huyết ồ ạt trong ổ bụng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người mẹ. Vì vậy, ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kể trên, mẹ bầu cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời, tuyệt đối không tự theo dõi tại nhà.

Nhìn chung, bầu đau bụng lâm râm thường xuất phát từ những thay đổi sinh lý bình thường và đa số không nguy hiểm. Tuy vậy, mẹ bầu vẫn cần theo dõi kỹ diễn biến cơn đau và các dấu hiệu đi kèm. Nếu đau kéo dài, tăng dần hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, việc thăm khám sớm là cần thiết để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.