Nhau tiền đạo nên sinh thường hay sinh mổ? Khi nào sinh thường và khi nào bắt buộc sinh mổ?

Nhiều thai phụ khi được chẩn đoán nhau tiền đạo thường lo lắng, thậm chí hoang mang vì không biết mình có thể sinh thường hay không. Trên thực tế, không phải tất cả các trường hợp nhau tiền đạo đều giống nhau và quyết định phương pháp sinh phụ thuộc vào vị trí bánh nhau, mức độ che cổ tử cung cũng như tình trạng sức khỏe của thai phụ. Hiểu rõ vấn đề sẽ giúp mẹ bầu chủ động hơn và phối hợp tốt với bác sĩ để có một ca sinh an toàn.

Nhau tiền đạo nên sinh thường hay sinh mổ?

Nhau tiền đạo (hay rau tiền đạo) là một biến chứng thai kỳ tuy không quá phổ biến nhưng lại đòi hỏi sự theo dõi cực kỳ sát sao từ cả bác sĩ và mẹ bầu. Thay vì bám ở vùng đáy tử cung như bình thường, bánh nhau lại chọn vị trí thấp nhất, che lấp một phần hoặc toàn bộ cổ tử cung. 

Trên thực tế, đa số các trường hợp nhau tiền đạo được chỉ định sinh mổ để tránh nguy cơ băng huyết nguy hiểm cho mẹ và thai nhi. Sinh thường chỉ được cân nhắc trong một số ít trường hợp nhau tiền đạo bám thấp, không che cổ tử cung và không có chảy máu. Lý do vì khi chuyển dạ, cổ tử cung mở ra sẽ làm bánh nhau bong sớm, gây chảy máu ồ ạt. Nếu không được xử trí kịp thời, mẹ có thể mất máu nghiêm trọng còn thai nhi dễ rơi vào tình trạng suy thai, thiếu oxy.

Trường hợp nào nhau tiền đạo được chỉ định sinh thường?

Rau tiền đạo nên sinh thường hay sinh mổ? Sinh thường (sinh ngả âm đạo) không phải là lựa chọn phổ biến cho thai phụ mắc nhau tiền đạo. Tuy nhiên, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp này nếu tình trạng của mẹ và bé đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nghiêm ngặt sau:

Vị trí bánh nhau ít gây cản trở

Chỉ những trường hợp nhau tiền đạo bám thấp hoặc nhau bám mép mới được xem xét sinh thường. Cụ thể:

• Mép bánh nhau không che lấp lỗ trong cổ tử cung.
• Khoảng cách từ mép bánh nhau đến lỗ trong cổ tử cung thường phải đạt ≥ 20mm (theo các hướng dẫn sản khoa hiện đại).
• Khi cổ tử cung bắt đầu mở, vị trí bánh nhau không bị tác động gây bong sớm.

Tình trạng lâm sàng ổn định

Dù vị trí nhau bám có vẻ thuận lợi, thai phụ chỉ được phép sinh ngả âm đạo khi đảm bảo trạng thái ổn định tuyệt đối về mặt lâm sàng. Cụ thể:

• Không xuất huyết: Trong suốt thai kỳ, thai phụ không bị chảy máu âm đạo hoặc chỉ ra máu rất ít.
• Sức khỏe thai nhi: Thai đủ tháng, tim thai bình thường, không có dấu hiệu suy thai hay các biến chứng khác.
• Ngôi thai: Thai nhi ở ngôi đầu (ngôi thuận) giúp tạo áp lực tốt lên cổ tử cung, hỗ trợ quá trình chuyển dạ.

Điều kiện y tế tại cơ sở sinh

Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn tính mạng. Theo đó, mẹ bị nhau tiền đạo cần lựa chọn cơ sở sinh đáp ứng các điều kiện sau đây:

• Phải sinh tại các bệnh viện chuyên khoa có năng lực theo dõi sát sao quá trình chuyển dạ.
• Sẵn sàng cấp cứu, luôn có ê-kíp trực và phòng mổ dự phòng để chuyển sang mổ lấy thai ngay lập tức nếu xảy ra tình trạng băng huyết đột ngột.

Trường hợp nào nhau tiền đạo bắt buộc phải sinh mổ?

Trong sản khoa, sinh mổ không chỉ là ưu tiên mà còn là mệnh lệnh bắt buộc đối với các loại nhau tiền đạo có nguy cơ cao nhằm ngăn chặn tình trạng băng huyết đe dọa tính mạng. Các trường hợp cụ thể bao gồm:

Phân loại nhau tiền đạo mức độ nặng

Đây là những trường hợp đường ra của thai nhi bị cản trở hoàn toàn hoặc một phần lớn như:

• Nhau tiền đạo trung tâm: Bánh nhau che kín hoàn toàn lỗ trong cổ tử cung. Ở trường hợp này, sinh ngả âm đạo là bất khả thi.
• Nhau tiền đạo bán trung tâm: Bánh nhau che lấp một phần cổ tử cung. Khi có cơn gò hoặc cổ tử cung mở, bánh nhau chắc chắn sẽ bong và gây chảy máu dữ dội trước khi thai nhi có thể ra ngoài.

Xuất hiện biến chứng chảy máu

Dù là loại nhau tiền đạo nào (kể cả bám thấp), nếu xảy ra các tình trạng sau thì phải mổ cấp cứu:

• Chảy máu âm đạo tái diễn: Ra máu nhiều lần trong thai kỳ với lượng tăng dần.
• Xuất huyết ồ ạt: Chảy máu không kiểm soát, đe dọa gây sốc mất máu cho người mẹ.

Tình trạng thai nhi và mẹ bầu không ổn định

Ngay cả khi nhau tiền đạo không ở thể trung tâm, bác sĩ vẫn sẽ chỉ định mổ lấy thai ngay lập tức nếu xuất hiện các yếu tố đe dọa trực tiếp đến tính mạng sau đây:

• Thai nhi có dấu hiệu suy: Nhịp tim thai bất thường, thiếu oxy do bánh nhau bị bong sớm hoặc kém nuôi dưỡng.
• Thai non tháng kèm ra máu: Cần mổ chủ động để lấy thai sớm nếu việc dưỡng thai gây nguy hiểm cho tính mạng người mẹ.
• Bệnh lý kết hợp: Mẹ bầu bị tiền sản giật, thiếu máu nặng hoặc có vết mổ cũ ở tử cung.

Nhau cài răng lược (biến chứng nguy hiểm nhất)

Khi nhau tiền đạo đi kèm với tình trạng nhau cài răng lược, việc sinh mổ không còn là lựa chọn mà là chỉ định sống còn. Đây là tình trạng bánh nhau bám quá sâu, thậm chí đâm xuyên qua lớp cơ tử cung và xâm lấn vào các cơ quan lân cận (như bàng quang).

Bầu bị nhau tiền đạo nên làm gì để sinh an toàn?

Khi được chẩn đoán nhau tiền đạo, mục tiêu lớn nhất là kéo dài thai kỳ an toàn và chủ động kiểm soát xuất huyết. Dưới đây là những nguyên tắc "vàng" mẹ bầu cần thực hiện nghiêm túc để đảm bảo an toàn:

Chế độ vận động và sinh hoạt 

Đối với mẹ bầu bị nhau tiền đạo, việc duy trì một lối sống nhẹ nhàng không chỉ giúp dưỡng thai mà còn là cách trực tiếp để bảo vệ bánh nhau khỏi các tác động cơ học gây bong tách. Theo đó, mẹ bầu nên hạn chế vận động mạnh, dành nhiều thời gian nghỉ ngơi hơn, kiêng tuyệt đối quan hệ tình dục, tránh khám phụ khoa bằng mỏ vịt (trừ khi cần thiết)...

Theo dõi y khoa chặt chẽ

Trong nhau tiền đạo, các chỉ số trên hình ảnh siêu âm chính là bản đồ để bác sĩ dẫn đường cho mẹ bầu cập bến an toàn. Theo đó, theo dõi y khoa chặt chẽ là việc làm cần thiết. Mẹ bầu nên siêu âm thai định kỳ, đặc biệt là siêu âm đầu dò âm đạo ở tam cá nguyệt thứ 3 và lên kế hoạch sinh chủ động.

Nhận biết dấu hiệu cấp cứu

Mẹ cần nhập viện ngay lập tức (không được chần chừ) nếu thấy:

• Ra máu âm đạo: Dù chỉ là một vài giọt hoặc máu loãng màu hồng. Đặc điểm của nhau tiền đạo là chảy máu đột ngột, không đau bụng.
• Đau bụng dưới: Có thể là dấu hiệu của cơn gò tử cung, dễ dẫn đến xuất huyết nhanh.

Chuẩn bị nguồn lực dự phòng

Đối với mẹ bầu nhau tiền đạo, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ sở vật chất và sức khỏe nền tảng là vô cùng quan trọng khi bước vào cuộc sinh. Theo đó, mẹ nên đăng ký sinh tại các bệnh viện có chuyên khoa sản lớn, có sẵn ngân hàng máu và đơn vị hồi sức cấp cứu sơ sinh (NICU). Bên cạnh đó, mẹ nên bổ sung sắt và thực phẩm bổ máu theo chỉ định của bác sĩ để tránh tình trạng thiếu máu trước khi vào ca phẫu thuật.

Nhau tiền đạo nên sinh thường hay sinh mổ phụ thuộc chủ yếu vào loại nhau tiền đạo và tình trạng cụ thể nhưng sinh mổ vẫn là lựa chọn an toàn nhất trong đa số trường hợp. Sinh thường chỉ được cân nhắc rất hạn chế và phải có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ. Hãy khám thai định kỳ, tuân thủ hướng dẫn y tế và sinh tại cơ sở chuyên khoa để mẹ và bé vượt qua cuộc sinh an toàn. Nếu đang gặp tình trạng này, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để có kế hoạch phù hợp và yên tâm đón con yêu chào đời khỏe mạnh!