Nguyên nhân rối loạn tiền đình là gì? Cách chẩn đoán và điều trị

Tiền đình là cơ quan quan trọng trong hệ thần kinh, chịu trách nhiệm điều hòa thăng bằng, phối hợp vận động và định hướng cơ thể. Khi gặp tình trạng rối loạn tiền đình, người bệnh sẽ dễ bị chóng mặt, mất thăng bằng, hoa mắt hoặc buồn nôn. Nhận biết các nguyên nhân gây rối loạn tiền đình qua bài viết dưới đây của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu.

Những nguyên nhân rối loạn tiền đình thường gặp

Có nhiều yếu tố có thể gây ra rối loạn tiền đình, trong đó một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:

Bệnh tim mạch

Một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến rối loạn tiền đình là các vấn đề liên quan đến tim mạch, bao gồm hạ huyết áp, tăng huyết áp, suy tim, nhồi máu cơ tim…

Khi mạch máu bị tắc nghẽn, động mạch xơ cứng hoặc hẹp, hoặc khả năng co bóp của tim suy giảm, lưu lượng máu lên não sẽ bị giảm. Điều này đồng nghĩa với việc não bộ nhận ít oxy và dưỡng chất hơn, từ đó làm rối loạn tuần hoàn não và gây ra tình trạng rối loạn tiền đình.

Thoái hóa cột sống cổ

Thoái hóa cột sống cổ làm các đốt sống vùng cổ suy yếu, gây chèn ép mạch máu và rễ thần kinh. Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến quá trình tuần hoàn máu lên não. Khi não bộ không nhận đủ oxy và dưỡng chất cần thiết, hiện tượng thiếu máu não xảy ra, dẫn đến rối loạn tiền đình.

Chấn thương sọ não và tai biến mạch máu não

Chấn thương sọ não, đặc biệt là các tổn thương gần khu vực tiền đình, có thể tác động trực tiếp lên bộ phận tiền đình hoặc các dây thần kinh liên quan, gây ra rối loạn tiền đình.

Ngoài ra, tai biến mạch máu não cũng làm tăng nguy cơ rối loạn tiền đình. Cả hai tình trạng này đều có thể gây sưng não, tăng áp lực trong hộp sọ và ảnh hưởng đến tiền đình, dẫn đến các triệu chứng như mất thăng bằng và chóng mặt.

U não và viêm dây thần kinh

Viêm dây thần kinh khiến các dây thần kinh bị viêm sưng, làm gián đoạn quá trình truyền tín hiệu về não. Hậu quả là người bệnh gặp phải các biểu hiện rối loạn tiền đình như chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn, nôn mửa và khó khăn khi đi lại.

Trong khi đó, u não xuất hiện gần khu vực tiền đình sẽ tạo áp lực lên bộ phận này, làm tổn thương dây thần kinh, ảnh hưởng đến lưu thông máu và dịch não, đồng thời tác động trực tiếp lên tế bào tiền đình. Những yếu tố này tổng hợp lại sẽ dẫn đến rối loạn tiền đình, khiến người bệnh hoa mắt, chóng mặt và mất cân bằng.

Viêm tai giữa

Viêm tai giữa tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập vào hệ thống tiền đình, gây viêm, chảy mủ và tổn thương dây thần kinh tiền đình. Hậu quả là các chức năng cân bằng của tiền đình bị rối loạn, dẫn đến triệu chứng chóng mặt và mất thăng bằng.

Quá trình lão hóa của cơ thể

Theo tuổi tác, cơ thể dần bước vào quá trình lão hóa. Thành mạch máu giảm độ đàn hồi, chức năng một số cơ quan và khả năng bơm máu lên não bị suy yếu. Đồng thời, các bệnh lý như huyết áp cao, huyết áp thấp, xơ vữa động mạch hay thoái hóa cột sống cũng làm giảm lưu lượng máu đến não. Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy giảm, sức đề kháng kém khiến các chứng viêm dễ xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tiền đình.

Cân nặng không hợp lý

Cả tình trạng thừa cân hoặc thiếu cân đều có thể ảnh hưởng đến chức năng tiền đình. Béo phì làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và viêm nhiễm, từ đó tác động đến lưu lượng máu nuôi tiền đình. Ngược lại, cơ thể thiếu dưỡng chất sẽ khiến hệ thần kinh và các chức năng của tiền đình không hoạt động tối ưu.

Yếu tố di truyền

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng rối loạn tiền đình có thể liên quan đến yếu tố di truyền, mặc dù gen gây bệnh cụ thể vẫn chưa được xác định.

Môi trường sống ồn ào

Sống trong môi trường nhiều tiếng ồn, đặc biệt khi âm thanh vượt quá 80dB, có thể làm suy giảm thính lực, tổn thương các dây thần kinh thính giác và tác động tiêu cực đến hệ tiền đình. Ngoài ra, môi trường ồn ào còn gây mất ngủ, stress, tăng nhịp tim và huyết áp, ảnh hưởng chung đến sức khỏe tâm thần.

Thay đổi thời tiết

Những biến đổi đột ngột về thời tiết hay chuyển mùa không trực tiếp gây rối loạn tiền đình, nhưng sự thay đổi áp suất không khí có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tai, cảm lạnh và làm nặng hơn các triệu chứng tiền đình.

Cách chẩn đoán rối loạn tiền đình

Để xác định và đánh giá tình trạng rối loạn tiền đình, thường áp dụng một số phương pháp sau:

• Trước tiên, các xét nghiệm điện và kỹ thuật sử dụng điện cực nhỏ được tiến hành nhằm kiểm tra hoạt động điện của các cơ quan trong tai và não. Điều này giúp phát hiện những bất thường cụ thể liên quan đến tiền đình.
• Tiếp theo, xét nghiệm âm ốc tai được sử dụng để đánh giá chức năng cảm giác và khả năng duy trì thăng bằng của tai trong. Chụp cộng hưởng từ (MRI) là công cụ quan trọng giúp hình dung chi tiết các bất thường trong não và tai, bao gồm các khối u hoặc vấn đề về mô mềm có thể dẫn đến rối loạn tiền đình.
• Ngoài ra, xét nghiệm xoay vòng được thực hiện nhằm theo dõi hoạt động mắt và tai khi người bệnh gặp các triệu chứng của rối loạn tiền đình, từ đó xác định mức độ và dạng rối loạn.

Dựa trên kết quả của các xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị phù hợp, nhằm cải thiện tình trạng và quản lý sức khỏe cho bệnh nhân một cách hiệu quả.

Điều trị rối loạn tiền đình

Phương pháp điều trị rối loạn tiền đình bao gồm nhiều biện pháp nhằm giảm các triệu chứng khó chịu và khôi phục chức năng của hệ thống tiền đình.

• Điều trị triệu chứng: Sử dụng thuốc nhằm làm giảm các dấu hiệu như chóng mặt, buồn nôn hoặc mất thăng bằng.
• Phục hồi chức năng: Thực hiện các bài tập chuyên biệt giúp não bộ và cơ thể thích nghi, tăng cường khả năng phản xạ và vận hành của hệ tiền đình.
• Tập luyện thể chất: Tham gia các hoạt động thể dục phù hợp để cải thiện sức khỏe tổng thể, đồng thời hỗ trợ phục hồi chức năng tiền đình.
• Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng: Ăn uống hợp lý giúp cải thiện sức khỏe chung và hạn chế các triệu chứng rối loạn tiền đình.
• Sử dụng thuốc theo chỉ định: Bác sĩ có thể kê đơn thuốc tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.
• Nghiệm pháp tái định vị sỏi tai: Phương pháp này thường được áp dụng cho chứng chóng mặt tư thế kịch phát lành tính, nhằm đưa các tinh thể trong tai về vị trí bình thường.
• Phẫu thuật: Khi các phương pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả, can thiệp phẫu thuật có thể được cân nhắc để phục hồi chức năng tai và tiền đình.

Thời gian điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại rối loạn, mức độ bệnh, khả năng đáp ứng điều trị và phương pháp áp dụng. Vì vậy, khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiền đình, người bệnh nên đi thăm khám sớm để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

Tóm lại, bài viết này đã giúp bạn đọc có cái nhìn rõ hơn về các nguyên nhân rối loạn tiền đình. Mặc dù bệnh có thể làm giảm chất lượng cuộc sống, nhưng nếu được phát hiện kịp thời, việc điều trị sẽ mang lại hiệu quả cao. Do đó, ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường nghi ngờ rối loạn tiền đình, người bệnh nên đến các cơ sở y tế hoặc phòng khám chuyên khoa để thăm khám sớm, tránh tình trạng bệnh tiến triển nặng và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.