Nấm kefir là gì và những lợi ích mang đến cho sức khỏe?

Kefir là một loại thức uống lên men được nhiều người quan tâm nhờ hương vị đặc trưng và sự hiện diện của các vi sinh vật trong quá trình lên men. Phần nguyên liệu dùng để tạo kefir thường có dạng hạt màu trắng hoặc vàng nhạt, có cấu trúc mềm, được hình thành từ sự cộng sinh của vi khuẩn và nấm men. Do hình dạng giống những hạt nhỏ nên chúng thường được gọi là nấm sữa kefir. Tuy nhiên, đây không phải là một loại nấm đơn lẻ mà là một hệ vi sinh vật phức tạp. Hiểu đúng về kefir giúp người dùng lựa chọn, bảo quản và sử dụng sản phẩm phù hợp. 

Nấm kefir là gì?

Nấm sữa kefir là tập hợp các vi sinh vật tự nhiên, được dùng để lên men sữa và tạo thành thức uống lên men kefir. Loại nấm này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như nấm sữa Tây Tạng, nấm tuyết Tây Tạng, nấm Tuyết Liên,... Về hình dạng, kefir thường có kích thước nhỏ, tương tự hạt bỏng nẻ gạo, kết cấu mềm và khá mịn. Nấm có màu trắng tự nhiên cùng mùi đặc trưng, dễ nhận biết.

Khi sử dụng để lên men sữa, hệ vi sinh vật trong kefir tạo ra nhiều loại men vi sinh và các sản phẩm chuyển hóa sau quá trình lên men (postbiotic). Nhờ đó, kefir có thể hỗ trợ duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và mang lại một số lợi ích cho sức khỏe.

Kefir không chỉ cung cấp lợi khuẩn mà còn chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết. Trong khoảng 240ml kefir ít béo, khẩu phần tương đương một cốc dành cho người trưởng thành, có thể cung cấp:

• Chất đạm;
• Canxi;
• Phospho;
• Vitamin B12;
• Riboflavin (vitamin B2);
• Magiê;
• Vitamin D.

Kefir được đánh giá là thức uống có lượng calo tương đối thấp, phù hợp với chế độ ăn uống cân đối. Trung bình 100g kefir cung cấp khoảng 43 calo, trong khi một cốc kefir có thể chứa khoảng 104 calo. Bên cạnh mức năng lượng không cao, kefir còn được nhiều người quan tâm nhờ hàm lượng lợi khuẩn cùng các vitamin và khoáng chất. 

Kefir mang lại những lợi ích gì cho sức khỏe?

Kefir là thức uống lên men chứa nhiều vi sinh vật có lợi và các hợp chất hoạt tính sinh học. Nhờ đó, loại đồ uống này có thể mang lại một số tác động tích cực đối với hệ tiêu hóa, miễn dịch, tim mạch và sức khỏe tổng thể.

Góp phần nâng cao khả năng miễn dịch

Các peptide hoạt tính sinh học cùng polysaccharide có trong hạt kefir có thể tác động tích cực đến hệ miễn dịch. Một số nghiên cứu ghi nhận kefir có khả năng làm tăng kháng thể IgA, góp phần điều hòa đáp ứng miễn dịch tại đường ruột. Ngoài ra, các thành phần này còn có thể kích thích hoạt động của một số tế bào thuộc hệ miễn dịch bẩm sinh, từ đó hỗ trợ cơ thể duy trì khả năng phòng vệ.

Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột

Kefir cung cấp hơn 50 chủng lợi khuẩn probiotic, trong đó có Lactobacillus, Lactococcus và Streptococcus. Các vi sinh vật này góp phần duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và hạn chế tình trạng viêm. Việc sử dụng kefir thường xuyên có thể giúp củng cố hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột, tạo điều kiện cho vi khuẩn có lợi phát triển và làm giảm nồng độ zonulin, một chỉ số có liên quan đến tình trạng sức khỏe của đường ruột.

Hỗ trợ kiểm soát cholesterol và triglyceride

Kefir có thể góp phần cải thiện chỉ số mỡ máu thông qua việc hạn chế hấp thu cholesterol tại đường ruột và giảm quá trình tái hấp thu axit mật. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng kefir có thể giúp giảm cholesterol toàn phần, LDL-C và triglyceride trong máu. Đồng thời, cơ thể có thể tăng đào thải các chất này qua phân.

Giúp cơ thể tiêu hóa lactose tốt hơn

Đối với người không dung nạp lactose, kefir có thể là một lựa chọn dễ dung nạp hơn so với sữa thông thường. Kefir chứa enzyme β-galactosidase, có khả năng hỗ trợ phân giải lactose. Quá trình lên men cũng làm giảm lượng lactose trong kefir so với sữa. Một số nghiên cứu cho thấy sử dụng kefir có thể giúp hạn chế đầy hơi và cảm giác khó chịu sau khi tiêu thụ lactose. Hiệu quả hỗ trợ tiêu hóa lactose của kefir cũng được ghi nhận tương đương với sữa chua trong một số nghiên cứu, từ đó giúp cơ thể hấp thu lactose thuận lợi hơn.

Bổ sung dưỡng chất giúp duy trì xương khỏe mạnh

Kefir là nguồn cung cấp canxi, một khoáng chất cần thiết cho quá trình duy trì cấu trúc và độ chắc khỏe của xương. Một số nghiên cứu cho thấy uống kefir mỗi ngày có thể góp phần cải thiện mật độ khoáng chất của xương. Không chỉ cung cấp canxi, kefir còn chứa vitamin D, phospho, magie và vitamin K. Đây đều là những dưỡng chất có vai trò quan trọng đối với sức khỏe hệ xương.

Hỗ trợ chống lại vi khuẩn và nấm gây bệnh

Kefir có đặc tính kháng khuẩn nhờ chứa nhiều hợp chất như axit hữu cơ, peptide, hydrogen peroxide và ethanol. Các lợi khuẩn trong kefir có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn gây bệnh phổ biến. Một số chủng vi khuẩn có thể bị ức chế gồm E. coli, Salmonella, Staphylococcus aureus và Shigella. Bên cạnh đó, kefir còn có khả năng hạn chế sự phát triển của nấm Candida albicans, qua đó có tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa một số tình trạng viêm dạ dày ruột và nhiễm trùng vùng kín.

Góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch

Sử dụng kefir thường xuyên có thể mang lại những tác động tích cực đối với sức khỏe tim mạch, đặc biệt thông qua việc hỗ trợ kiểm soát các yếu tố liên quan đến hội chứng chuyển hóa. Kefir có thể góp phần ổn định huyết áp, cải thiện cholesterol và triglyceride trong máu. Nhờ đó, loại thức uống này có tiềm năng hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch về lâu dài.

Những điều cần lưu ý khi dùng kefir

Mặc dù các nghiên cứu về những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn của kefir hiện còn hạn chế, sản phẩm này nhìn chung được đánh giá là tương đối an toàn nếu được sử dụng và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý một số vấn đề sau:

• Người không dung nạp lactose hoặc dị ứng với sữa: Cần cân nhắc trước khi sử dụng nấm sữa kefir và sữa kefir, đặc biệt nếu cơ thể có phản ứng với các sản phẩm từ sữa.
• Lựa chọn nguồn nấm uy tín: Nên mua kefir từ những cơ sở hoặc cửa hàng đáng tin cậy. Điều này giúp hạn chế nguy cơ sử dụng nấm bị hư hỏng hoặc nhiễm vi sinh vật gây hại.
• Bảo quản đúng cách: Khi chưa sử dụng, có thể đặt kefir vào lọ thủy tinh có nắp kín và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Đảm bảo lọ luôn được đậy kín để hạn chế vi khuẩn hoặc các tác nhân bên ngoài xâm nhập, làm ảnh hưởng đến chất lượng của nấm.

Nấm kefir thực chất là các hạt chứa một hệ cộng sinh giữa vi khuẩn và nấm men, thường được dùng để lên men sữa tạo thành thức uống kefir. Sản phẩm có thể cung cấp protein, canxi và các vi sinh vật sống, đồng thời một phần lactose được chuyển hóa trong quá trình lên men. Tuy nhiên, kefir không phải thuốc điều trị bệnh và lợi ích sức khỏe có thể khác nhau ở từng người. Khi sử dụng, nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng cách và bắt đầu với lượng phù hợp.