Kết quả xét nghiệm Triple Test: Cách đọc, ý nghĩa và hướng xử trí

Trong thai kỳ, các xét nghiệm sàng lọc trước sinh đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm nguy cơ dị tật bẩm sinh ở thai nhi. Trong số đó, Triple Test là một xét nghiệm được nhiều mẹ bầu quan tâm. Bài viết sau của Trung tâm Tiêm chủng Long Châu sẽ mang đến cho bạn cái nhìn đầy đủ, chính xác và dễ hiểu về Triple Test, giúp mẹ hiểu đúng ý nghĩa kết quả và có hướng theo dõi thai kỳ phù hợp, khoa học.

Kết quả xét nghiệm Triple Test phản ánh điều gì?

Ý nghĩa y khoa của từng chỉ số sinh hóa Triple Test

Kết quả của Triple Test phản ánh nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể và một số dị tật thai thông qua việc đo nồng độ các chất sinh hóa trong máu mẹ. Mỗi chỉ số sinh hóa trong xét nghiệm đều mang một ý nghĩa riêng, góp phần cung cấp cái nhìn tổng thể về tình trạng phát triển của thai nhi và hỗ trợ định hướng các bước theo dõi, chẩn đoán tiếp theo. Dưới đây là ý nghĩa cụ thể của từng chỉ số:

• AFP (Alpha-fetoprotein): AFP là protein được sản xuất chủ yếu bởi gan của thai nhi và bài tiết vào máu mẹ thông qua nhau thai. Khi AFP tăng cao bất thường, nguy cơ thai nhi mắc dị tật ống thần kinh, thoát vị thành bụng hoặc sai lệch tuổi thai có thể tăng lên. Khi AFP giảm thấp, đặc biệt khi kết hợp với các chỉ số khác bất thường, có thể liên quan đến các hội chứng lệch bội nhiễm sắc thể.
• Beta-hCG: Beta-hCG là hormone quan trọng duy trì thai kỳ, được nhau thai tiết ra với nồng độ thay đổi theo từng giai đoạn mang thai. Beta-hCG cao hơn mức trung bình thường được ghi nhận trong các trường hợp thai có nguy cơ mắc hội chứng Down. Beta-hCG thấp hơn bình thường có thể gặp ở thai có nguy cơ hội chứng Edwards.
• Estriol tự do (uE3): Estriol phản ánh sự phối hợp hoạt động giữa thai nhi, nhau thai và cơ thể mẹ. Estriol thấp kéo dài có thể liên quan đến nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể hoặc rối loạn phát triển thai nhi. Estriol trong giới hạn bình thường thường gợi ý nguy cơ thấp đối với các hội chứng được sàng lọc.

Mối liên quan giữa các chỉ số và nguy cơ dị tật

Dựa trên kết quả định lượng ba chất sinh hóa, kết quả của xét nghiệm Triple Test thường được diễn giải theo các mô hình nguy cơ sau:

• Hội chứng Down: AFP thấp, estriol thấp, beta-hCG cao.
• Hội chứng Edwards: Cả ba chỉ số AFP, estriol và beta-hCG đều thấp.
• Dị tật ống thần kinh: AFP tăng cao, cần kết hợp thêm siêu âm hình thái để đánh giá chính xác.

Việc đánh giá nguy cơ luôn phải dựa trên tổng hợp các chỉ số, không dựa vào một thông số riêng lẻ.

Hướng xử trí khi quả xét nghiệm Triple Test nguy cơ cao

Khi có kết quả Triple Test thuộc nhóm nguy cơ cao, điều quan trọng nhất là mẹ bầu cần hiểu đây chưa phải kết luận cuối cùng. Vì vậy, mẹ cần bình tĩnh và tiến hành những bước sau đây:

• Trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa: Bác sĩ sẽ đánh giá lại độ chính xác của tuổi thai, xem xét các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả như cân nặng mẹ, bệnh lý nền, tiền căn sản khoa, đồng thời phân tích mức độ nguy cơ thực tế của từng hội chứng.
• Thực hiện xét nghiệm sàng lọc nâng cao: Trong nhiều trường hợp, mẹ bầu được tư vấn làm thêm xét nghiệm NIPT, đây là phương pháp sàng lọc không xâm lấn dựa trên ADN tự do của thai nhi trong máu mẹ, có độ chính xác rất cao trong phát hiện các bất thường nhiễm sắc thể.
• Chỉ định xét nghiệm chẩn đoán khi cần thiết: Nếu các xét nghiệm sàng lọc tiếp theo vẫn cho kết quả nguy cơ cao, bác sĩ có thể cân nhắc thực hiện các phương pháp chẩn đoán xác định như chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau, trong trường hợp lợi ích y khoa mà những phương pháp này đem lại cao hơn so với nguy cơ đối với thai nhi.

Tóm lại, kết quả Triple Test nguy cơ cao không đồng nghĩa với chẩn đoán chắc chắn dị tật thai. Mẹ bầu nên trao đổi kỹ với bác sĩ chuyên khoa và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc hoặc chẩn đoán cần thiết theo tư vấn y tế để có đánh giá chính xác và hướng theo dõi phù hợp nhất cho thai kỳ.

Khi xét nghiệm Triple Test cho kết quả nguy cơ thấp có thể an tâm không?

Khi xét nghiệm Triple Test cho kết quả nguy cơ thấp, điều này đồng nghĩa với việc khả năng thai nhi mắc các hội chứng được sàng lọc thấp hơn ngưỡng cảnh báo y khoa. Tuy nhiên, mẹ bầu cần hiểu rằng kết quả nguy cơ thấp không có nghĩa là loại trừ hoàn toàn mọi dị tật bẩm sinh, bởi Triple Test chỉ đánh giá một số bất thường nhất định dựa trên các chỉ số sinh hóa.

Trên thực tế, Triple Test không phát hiện được các nhóm dị tật sau:

• Dị tật hình thái của thai nhi.
• Dị tật tim bẩm sinh mức độ nhẹ.
• Một số rối loạn di truyền hiếm gặp.

Vì vậy, ngay cả khi nhận kết quả nguy cơ thấp, mẹ bầu vẫn cần tiếp tục theo dõi thai kỳ đầy đủ theo khuyến cáo chuyên môn, bao gồm:

• Siêu âm hình thái đúng mốc thai kỳ.
• Khám thai định kỳ theo lịch hẹn.
• Tuân thủ hướng dẫn chuyên môn của bác sĩ sản khoa.

Độ tin cậy của Triple Test và những lưu ý cho mẹ bầu

Về độ tin cậy, xét nghiệm Triple Test có độ chính xác trung bình khoảng 70 - 75%, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời điểm lấy mẫu, độ chính xác trong xác định tuổi thai và chất lượng xét nghiệm tại cơ sở y tế. Do đó, Triple Test chỉ mang tính chất sàng lọc, hỗ trợ đánh giá nguy cơ ban đầu và không thay thế cho các phương pháp chẩn đoán xác định trong y khoa. Để hiểu đúng và tránh lo lắng không cần thiết, mẹ bầu nên:

• Thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm.
• Không tự diễn giải kết quả khi chưa có tư vấn y khoa.
• Kết hợp kết quả với siêu âm và các xét nghiệm khác.
• Trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa sản hoặc di truyền.

Kết quả xét nghiệm Triple Test là công cụ quan trọng trong sàng lọc trước sinh, giúp đánh giá nguy cơ dị tật bẩm sinh ở thai nhi. Khi được hiểu đúng bản chất và đặt trong bối cảnh tư vấn y khoa phù hợp, Triple Test sẽ hỗ trợ hiệu quả cho việc theo dõi thai kỳ an toàn, khoa học và chủ động hơn cho mẹ bầu. Hy vọng bài viết này đã đem lại cho bạn đọc nhiều thông tin hữu ích.