Hướng dẫn mẹ cách vắt sữa bằng máy đúng cách

Vắt sữa bằng máy là giải pháp tiện lợi giúp mẹ chủ động duy trì nguồn sữa, giảm căng tức ngực và chuẩn bị sữa cho bé khi không thể cho bú trực tiếp. Tuy nhiên, nếu sử dụng cách vắt sữa bằng máy không đúng, mẹ có thể gặp tình trạng đau đầu ti, hút sữa kém hiệu quả hoặc ảnh hưởng đến lượng sữa tiết ra.

Lợi ích khi vắt sữa mẹ bằng máy hút sữa

Máy hút sữa giúp mẹ lấy sữa ra khỏi bầu ngực để cho trẻ dùng ngay hoặc bảo quản cho những lần bú sau. Trên thị trường phổ biến hai loại:

• Máy hút sữa bằng tay: Có thiết kế đơn giản, dễ mang theo, phù hợp khi mẹ chỉ cần hút sữa thỉnh thoảng hoặc với lượng không quá nhiều.
• Máy hút sữa bằng điện: Có khả năng hút tự động, một bên hoặc hai bên, phù hợp với mẹ cần hút sữa thường xuyên, quay lại làm việc hoặc muốn chuẩn bị sữa cho trẻ khi vắng nhà.

Khi được sử dụng đúng cách, máy hút sữa có thể mang lại một số lợi ích như:

• Giúp duy trì nguồn sữa khi mẹ và trẻ phải tạm thời xa nhau.
• Hỗ trợ dự trữ sữa mẹ để người chăm sóc có thể cho trẻ ăn khi cần.
• Giảm cảm giác căng tức khi bầu ngực quá đầy.
• Hỗ trợ kích thích tạo sữa khi hút với tần suất phù hợp.
• Giúp mẹ theo dõi lượng sữa đã hút và chủ động hơn trong việc sắp xếp cữ bú.
• Tạo điều kiện tiếp tục nuôi trẻ bằng sữa mẹ khi trẻ chưa thể bú trực tiếp.

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), hút sữa với tần suất tương ứng với số lần trẻ thường bú có thể giúp cơ thể duy trì lượng sữa phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Tuy nhiên, máy hút sữa không có tác dụng làm săn chắc ngực, chống chảy xệ hoặc ngăn viêm nhiễm. Ngược lại, lựa chọn phễu không đúng kích thước, lực hút quá mạnh hoặc vệ sinh thiết bị không đúng cách có thể gây đau, tổn thương núm vú và tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Cách vắt sữa bằng máy đúng cách: Mẹ cần thực hiện những bước nào?

Cách vắt sữa bằng máy đúng kỹ thuật giúp mẹ lấy sữa thuận tiện hơn, hạn chế đau rát và bảo đảm vệ sinh cho sữa sau khi hút. Trước khi bắt đầu, mẹ nên chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và thực hiện lần lượt theo các bước dưới đây.

Bước 1: Rửa tay và chuẩn bị máy hút sữa

Mẹ cần rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi hút sữa. Kiểm tra máy, bình chứa và các bộ phận tiếp xúc với sữa để bảo đảm sạch, khô và không bị nứt, mốc hoặc hư hỏng.

Sau mỗi lần sử dụng, nên tháo rời và vệ sinh phễu, van, màng ngăn, đầu nối và bình chứa theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Việc khử khuẩn đặc biệt cần thiết với trẻ dưới 2 tháng tuổi, sinh non hoặc có hệ miễn dịch suy yếu.

Bước 2: Lựa chọn kích thước phễu phù hợp

Đầu núm vú nên nằm ở giữa ống phễu và di chuyển tự do khi máy hoạt động. Phễu quá nhỏ có thể gây cọ xát, đau hoặc tổn thương; phễu quá lớn có thể kéo nhiều mô quầng vú vào trong, làm mẹ khó chịu và ảnh hưởng đến hiệu quả hút sữa. Kích thước phễu không chỉ dựa vào số đo ban đầu mà còn cần điều chỉnh theo cảm giác và phản ứng của cơ thể khi hút.

Bước 3: Tạo phản xạ xuống sữa

Trước khi hút, mẹ có thể ngồi ở tư thế thoải mái, chườm ấm nhẹ hoặc massage bầu ngực. Nếu máy có chế độ kích thích, nên sử dụng ở mức nhẹ trong vài phút đầu cho đến khi sữa bắt đầu chảy.

Bước 4: Hút sữa với lực vừa phải

Đặt phễu kín quanh bầu ngực và giữ núm vú ở đúng tâm. Bắt đầu bằng lực hút thấp, sau đó tăng dần đến mức mạnh nhất mà mẹ vẫn cảm thấy thoải mái. Không nên chọn lực hút quá cao vì có thể gây đau, phù nề hoặc tổn thương núm vú mà không nhất thiết giúp lấy được nhiều sữa hơn. Thời gian hút thường khoảng 15 - 20 phút, nhưng có thể thay đổi theo lượng sữa và khả năng đáp ứng của từng người.

Bước 5: Bảo quản sữa sau khi vắt

Cho sữa vào bình hoặc túi chuyên dụng sạch, đậy kín và ghi ngày, giờ vắt. Sữa mẹ mới vắt có thể được bảo quản:

• Ở nhiệt độ phòng không quá 25°C: Tối đa khoảng 4 giờ.
• Trong ngăn mát tủ lạnh: Tối đa 4 ngày.
• Trong ngăn đông: Tốt nhất dùng trong 6 tháng, có thể bảo quản đến 12 tháng.

Sữa đã rã đông trong tủ lạnh nên dùng trong vòng 24 giờ; sau khi đưa ra nhiệt độ phòng hoặc làm ấm, nên dùng trong khoảng 2 giờ. Không cấp đông lại sữa đã rã đông hoàn toàn.

Mẹ nên ưu tiên dùng bình sữa có thời gian vắt sớm hơn trước. Nếu hút sữa gây đau kéo dài, chảy máu, tắc tia sữa hoặc lượng sữa giảm bất thường, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ.

Một số lưu ý khi sử dụng máy hút sữa

Để hút sữa an toàn và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn, mẹ nên chú ý một số điểm sau:

• Rửa tay trước khi hút sữa: Dùng xà phòng và nước sạch, sau đó lau khô tay. Bầu ngực không cần sát khuẩn thường xuyên; chỉ cần vệ sinh nhẹ nếu có mồ hôi hoặc chất bẩn.
• Kiểm tra máy trước khi sử dụng: Đảm bảo các bộ phận được lắp đúng, không nứt, mốc hoặc hư hỏng. Với máy điện, nên kiểm tra nguồn điện, pin và lực hút trước khi bắt đầu.
• Vệ sinh bộ phận tiếp xúc với sữa: Phễu, van, màng ngăn, đầu nối và bình chứa cần được tháo rời, rửa sạch sau mỗi lần dùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Để dụng cụ khô tự nhiên: Sau khi rửa, đặt các bộ phận lên giá hoặc khăn giấy sạch để ráo hoàn toàn. Không nên lau bằng khăn vải đã qua sử dụng vì có thể làm nhiễm khuẩn trở lại.
• Khử khuẩn khi cần thiết: Nên khử khuẩn ít nhất mỗi ngày nếu trẻ dưới 2 tháng tuổi, sinh non hoặc có hệ miễn dịch suy yếu.
• Bảo quản phụ kiện đúng cách: Khi đã khô hoàn toàn, cất các bộ phận trong hộp hoặc khu vực sạch, khô, tránh bụi bẩn và côn trùng.
• Không dùng chung máy cá nhân: Chỉ chia sẻ máy hút sữa khi thiết bị được nhà sản xuất thiết kế dành cho nhiều người dùng và mỗi người có bộ phụ kiện riêng.

Tóm lại, nắm rõ cách vắt sữa bằng máy đúng cách sẽ giúp mẹ hút sữa thuận tiện, hạn chế đau rát và bảo đảm vệ sinh cho nguồn sữa của bé. Mẹ nên chọn phễu phù hợp, điều chỉnh lực hút vừa phải, vệ sinh máy sau mỗi lần dùng và bảo quản sữa theo đúng hướng dẫn.