[Hỏi đáp] Tiêm vắc xin sớm hơn lịch có sao không?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, con tôi sắp đến lịch tiêm mũi vắc xin nhắc lại nhưng gia đình tôi có việc bận đột xuất vào đúng ngày đó. Xin hỏi bác sĩ, tôi có thể cho bé đi tiêm sớm hơn lịch hẹn khoảng 1 tuần được không ạ? Tiêm vắc xin sớm hơn lịch có ảnh hưởng gì đến sức khỏe của bé không? Cảm ơn bác sĩ. (Chị Lan, 28 tuổi, Hà Nội)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Nguyễn Đức Hậu - Chuyên khoa Nhi - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng, Nhi khoa và Dinh dưỡng giải đáp.

Chào chị, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi. 

Về thắc mắc của chị, việc tiêm vắc xin sớm hơn lịch hẹn là điều không được các chuyên gia y tế khuyến nghị vì một số lý do quan trọng sau đây:

• Giảm hiệu quả của vắc xin: Lịch tiêm chủng được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học để đảm bảo hệ miễn dịch của cơ thể đáp ứng tốt nhất. Khoảng cách giữa các mũi tiêm được tính toán để tạo ra lượng kháng thể bảo vệ tối ưu và duy trì hiệu lực lâu dài. Tiêm sớm hơn có thể làm giảm hiệu quả này.
• Liều tiêm có thể không được tính là hợp lệ: Mỗi vắc xin đều có quy định về độ tuổi tối thiểu và khoảng cách tối thiểu giữa các mũi tiêm. Nếu tiêm quá sớm so với các mốc này, liều vắc xin có thể không được ghi nhận là hợp lệ trong phác đồ, dù trẻ đã được tiêm. Khi đó, trẻ có thể cần được tiêm lại theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo hoàn tất lịch tiêm và đạt hiệu quả bảo vệ mong muốn.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), có một khoảng thời gian linh động gọi là "khoảng thời gian gia hạn 4 ngày". Theo đó, một liều vắc xin được tiêm sớm hơn tối đa 4 ngày so với tuổi tối thiểu hoặc khoảng cách tối thiểu vẫn được coi là hợp lệ. Tuy nhiên, đây là một ngoại lệ và không nên được áp dụng thường xuyên và một số vắc xin đặc thù không áp dụng nguyên tắc gia hạn 4 ngày này.

Trong trường hợp của chị, việc tiêm sớm hơn 1 tuần là không nên. Thay vào đó, nếu không thể sắp xếp tiêm đúng lịch, chị nên dời lịch tiêm muộn hơn. Việc tiêm muộn hơn lịch hẹn một vài ngày, một vài tuần hoặc lâu hơn thường không làm ảnh hưởng đến hiệu quả của vắc xin, miễn là bé hoàn thành đủ số mũi theo phác đồ.

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả tiêm chủng, chị nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ tại trung tâm tiêm chủng để được tư vấn và sắp xếp một lịch tiêm mới phù hợp nhất cho bé.