[Hỏi đáp] Tiêm vắc xin RSV cho mẹ bầu hay tiêm cho bé hiệu quả hơn?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, tôi đang mang thai ở tuần 30 và nghe nói về virus RSV rất nguy hiểm cho trẻ sơ sinh. Tôi thấy có lựa chọn tiêm vắc xin cho mẹ bầu để truyền kháng thể cho con, hoặc đợi bé sinh ra rồi tiêm trực tiếp cho bé. Xin hỏi bác sĩ phương pháp nào thì hiệu quả và an toàn hơn cho con ạ? Tôi nên chọn cách nào? (Chị Lan Anh, 30 tuổi, Hà Nội)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Đặng Thái Bình - Chuyên khoa Y tế công cộng - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng giải đáp.

Chào chị, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi. Lo lắng của chị về việc bảo vệ con yêu khỏi virus hợp bào hô hấp (RSV) là hoàn toàn xác đáng. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới (LRTI) ở trẻ em toàn cầu, với khoảng 33 triệu trường hợp mỗi năm, dẫn đến hơn 101.400 ca tử vong, đặc biệt nghiêm trọng ở nhóm trẻ dưới 6 tháng tuổi.

Hiện nay, có hai phương pháp chính để bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi RSV, cả hai đều rất hiệu quả và an toàn. Về bản chất, chúng không cạnh tranh mà bổ sung cho nhau, đảm bảo em bé được bảo vệ tối ưu. Việc lựa chọn phương pháp nào sẽ phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể.

Dưới đây là thông tin về hai phương pháp để chị hiểu rõ hơn:

• Tiêm vắc xin RSV cho mẹ bầu: Đây là phương pháp tiêm vắc xin cho người mẹ trong giai đoạn từ 32 đến 36 tuần của thai kỳ. Sau khi tiêm, cơ thể mẹ sẽ tạo ra kháng thể chống lại virus RSV. Các kháng thể này sẽ được truyền cho thai nhi qua nhau thai, giúp em bé có sẵn miễn dịch thụ động ngay từ khi chào đời giúp ngăn ngừa đến 81,8% các ca nhiễm trùng đường hô hấp dưới nặng do RSV trong 90 ngày đầu sau sinh.
• Tiêm kháng thể đơn dòng (thuốc) cho trẻ sơ sinh: Đây không phải là vắc xin mà là một mũi tiêm cung cấp trực tiếp kháng thể được tạo sẵn cho em bé, thường được tiêm trong vòng vài ngày sau sinh hoặc trước khi bắt đầu mùa RSV. Phương pháp này giúp kéo dài thời gian bảo vệ trẻ suốt mùa dịch (ít nhất 5 tháng), chứng minh hiệu quả ngăn ngừa viêm đường hô hấp dưới cần chăm sóc y tế đạt 74,5%.

Về câu hỏi “phương pháp nào hiệu quả hơn”, các nghiên cứu cho thấy cả hai đều có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa bệnh nặng và nhập viện do RSV ở trẻ sơ sinh. Mục tiêu là đảm bảo em bé được bảo vệ bằng một trong hai cách.

Lựa chọn sẽ dựa trên việc người mẹ có tiêm vắc xin hay không. Nếu mẹ đã tiêm vắc xin RSV ít nhất 14 ngày trước khi sinh, em bé thường được xem là đã được bảo vệ và không cần tiêm thêm kháng thể đơn dòng. Ngược lại, nếu mẹ không tiêm vắc xin trong thai kỳ, việc tiêm kháng thể đơn dòng cho bé sau sinh là phương pháp được khuyến nghị.

Chị nên thảo luận trực tiếp với bác sĩ sản khoa để được tư vấn về lựa chọn phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe và thời điểm mang thai của mình.