Đứt gân tay là gì? Nguyên nhân, triệu chứng nhận biết và cách điều trị

Đứt gân tay là chấn thương khá phổ biến ở bàn tay và ngón tay, có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng này có thể xảy ra do nhiều yếu tố khác nhau và gây ra nhiều bất tiện trong cuộc sống. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và điều trị đúng cách đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục chức năng vận động của bàn tay.

Đứt gân tay là gì?

Gân là một dạng mô liên kết có độ bền cao, đảm nhiệm vai trò liên kết cơ với xương và truyền lực từ cơ để tạo ra chuyển động cho cơ thể. Tại bàn tay và các ngón tay, hệ thống gân giúp thực hiện nhiều động tác quan trọng như cầm nắm, co duỗi và vận động linh hoạt của ngón tay.

Đứt gân tay xảy ra khi gân bị rách hoặc đứt do chấn thương mạnh hay do vật sắc nhọn gây ra. Khi gân bị tổn thương, quá trình truyền lực từ cơ đến xương bị gián đoạn, khiến người bệnh khó khăn trong việc cử động bàn tay hoặc ngón tay. Tùy theo vị trí và mức độ tổn thương, tình trạng này có thể ảnh hưởng nhẹ hoặc nghiêm trọng đến chức năng vận động. Trong các trường hợp nặng, người bệnh thậm chí có thể mất khả năng cử động hoàn toàn một hoặc nhiều ngón tay nếu không được điều trị sớm.

Nguyên nhân gây đứt gân tay

Nhiều người cho rằng đứt gân tay chỉ xảy ra khi bàn tay bị tác động trực tiếp mạnh. Tuy nhiên, trên thực tế, các tai nạn trong sinh hoạt, lao động hoặc tập luyện hằng ngày cũng có thể làm gân bị tổn thương. Một số nguyên nhân thường gặp gây đứt gân tay gồm:

• Tập luyện thể thao quá sức: Việc nâng tạ nặng, vận động quá mức hoặc tập sai kỹ thuật có thể làm tăng nguy cơ đứt gân tay. Tình trạng này thường dễ gặp hơn ở người lớn tuổi hoặc những người không được hướng dẫn tập luyện đúng cách.
• Tai nạn do vật sắc nhọn: Nhiều trường hợp bị đứt gân tay do kính vỡ, dao, máy móc hoặc các vật sắc bén gây ra trong quá trình lao động và sinh hoạt. Đây là những tai nạn thường xảy ra bất ngờ nên người bệnh khó chủ động phòng tránh.
• Tai nạn giao thông: Va chạm khi tham gia giao thông có thể khiến bàn tay chịu lực tác động mạnh hoặc bị cứa bởi các vật sắc nhọn xung quanh, từ đó dẫn đến tổn thương và đứt gân tay.

Ngoài ra, một số trường hợp đứt gân tay còn liên quan đến xô xát, chấn thương do bạo lực hoặc tự gây tổn thương trong các vấn đề tâm lý. Những tình huống này cần được quan tâm và can thiệp sớm để hạn chế hậu quả nghiêm trọng.

Triệu chứng nhận biết đứt gân tay

Đứt gân tay có thể làm ảnh hưởng đến khả năng cử động của bàn tay và ngón tay. Các triệu chứng thường xuất hiện sau chấn thương và mức độ có thể khác nhau tùy từng trường hợp. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp người bệnh được điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng. Một số dấu hiệu thường gặp gồm: 

Giảm hoặc mất khả năng cử động ngón tay, bàn tay

Một trong những biểu hiện điển hình của đứt gân tay là người bệnh gặp khó khăn khi cử động ngón tay hoặc bàn tay. Nhiều trường hợp không thể co, duỗi hoặc thực hiện các động tác cầm nắm như bình thường. Dù vẫn có thể vận động nhẹ, lực bàn tay thường suy giảm đáng kể do gân bị tổn thương làm gián đoạn quá trình truyền lực từ cơ đến xương.

Đau nhiều và sưng tại vùng bị chấn thương

Sau chấn thương, vùng tay bị ảnh hưởng thường xuất hiện cảm giác đau nhức rõ rệt. Cơn đau có thể xảy ra ngay lập tức hoặc tăng dần sau đó. Đồng thời, khu vực tổn thương có thể bị sưng nề do phản ứng viêm của cơ thể. Mức độ sưng đau thường phụ thuộc vào phạm vi và mức độ tổn thương của gân.

Có vết thương hở hoặc vết cắt sâu ở tay

Đứt gân tay thường liên quan đến các tai nạn do vật sắc nhọn như dao, kính vỡ hoặc kim loại cắt vào tay. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện vết thương hở sâu ở bàn tay hoặc ngón tay. Nếu tổn thương ảnh hưởng đến gân, khả năng vận động của ngón tay thường bị hạn chế ngay sau chấn thương.

Ngón tay ở tư thế bất thường hoặc có cảm giác tê buốt

Khi gân bị đứt, ngón tay có thể không giữ được tư thế bình thường, chẳng hạn không thể duỗi thẳng hoặc không thể gập lại như trước. Ngoài ra, một số trường hợp còn xuất hiện cảm giác tê buốt hoặc giảm cảm giác ở vùng tay do tổn thương mô mềm hoặc dây thần kinh xung quanh.

Bị đứt gân tay bao lâu thì lành?

Thời gian hồi phục khi bị đứt gân tay thường không giống nhau ở mỗi người, phụ thuộc vào mức độ tổn thương và phương pháp điều trị được áp dụng. Nếu được can thiệp đúng cách, quá trình liền gân ban đầu thường kéo dài khoảng 4 - 6 tuần. Tuy nhiên, để bàn tay phục hồi tương đối hoàn chỉnh về khả năng vận động và cầm nắm, người bệnh có thể cần từ 2 - 3 tháng hoặc lâu hơn.

Đối với trường hợp gân bị đứt hoàn toàn và phải phẫu thuật nối gân, thời gian hồi phục thường kéo dài hơn so với tổn thương nhẹ. Sau điều trị, người bệnh thường cần kết hợp đeo nẹp bảo vệ và tập phục hồi chức năng theo hướng dẫn nhằm hỗ trợ gân hồi phục tốt hơn.

Quá trình lành thương sau đứt gân tay có thể nhanh hoặc chậm tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Một số yếu tố thường ảnh hưởng đến thời gian hồi phục gồm:

• Mức độ tổn thương của gân.
• Vị trí gân bị đứt.
• Phương pháp điều trị được lựa chọn.
• Thời điểm can thiệp và xử trí chấn thương.
• Tình trạng sức khỏe và khả năng hồi phục của từng người bệnh.

Việc phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp có vai trò quan trọng trong việc rút ngắn thời gian hồi phục cũng như hạn chế biến chứng ảnh hưởng đến chức năng vận động của bàn tay.

Phương pháp điều trị đứt gân tay

Hiện nay, đứt gân tay có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau tùy theo mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Mục tiêu điều trị là giúp gân hồi phục, cải thiện khả năng vận động của bàn tay và hạn chế biến chứng về sau. Một số phương pháp điều trị thường được áp dụng gồm:

Phẫu thuật nối gân tay

Phẫu thuật thường được chỉ định khi gân tay bị đứt hoàn toàn hoặc tổn thương nghiêm trọng. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiến hành nối lại hai đầu gân nhằm khôi phục sự liên kết giữa cơ và xương, từ đó giúp bàn tay lấy lại chức năng vận động. Sau mổ, người bệnh thường cần mang nẹp cố định để bảo vệ vùng gân đang hồi phục và hạn chế nguy cơ tái tổn thương.

Điều trị bảo tồn kết hợp cố định bằng nẹp

Đối với các trường hợp gân bị rách nhẹ hoặc chưa đứt hoàn toàn, bác sĩ có thể ưu tiên phương pháp điều trị bảo tồn. Người bệnh sẽ được cố định bàn tay bằng nẹp trong một khoảng thời gian phù hợp nhằm hạn chế cử động và tạo điều kiện cho gân tự lành. Việc bất động đúng cách còn giúp giảm nguy cơ tổn thương lan rộng và hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra hiệu quả hơn.

Vật lý trị liệu và hồi phục chức năng

Khi tình trạng tổn thương đã ổn định, người bệnh thường được hướng dẫn thực hiện các bài tập phục hồi chức năng phù hợp. Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc tăng sức mạnh cơ, cải thiện độ linh hoạt của khớp và hỗ trợ phục hồi khả năng cầm nắm, vận động của bàn tay. Việc tập luyện đúng hướng dẫn cũng giúp hạn chế tình trạng cứng khớp hoặc dính gân sau điều trị.

Biện pháp phòng tránh đứt gân tay

Đứt gân tay có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động cũng như các hoạt động sinh hoạt thường ngày. Do đó, việc chủ động phòng ngừa chấn thương là điều cần được quan tâm. Một số biện pháp giúp hạn chế nguy cơ tổn thương gân tay bao gồm:

• Mang găng tay bảo hộ khi lao động hoặc tiếp xúc với vật sắc bén.
• Thận trọng trong quá trình sử dụng dao, kéo và các dụng cụ sắc nhọn.
• Hạn chế thực hiện các động tác quá mạnh hoặc sai kỹ thuật khi chơi thể thao.
• Khởi động đầy đủ trước khi vận động hoặc tham gia hoạt động thể chất.
• Tăng cường sức khỏe cơ và khớp bằng cách tập luyện đều đặn.

Bên cạnh đó, việc đảm bảo môi trường sống và làm việc an toàn cũng góp phần giảm nguy cơ tai nạn. Nên sắp xếp đồ dùng ngăn nắp, tránh để vật sắc nhọn ở vị trí dễ va chạm hoặc gây thương tích. Đồng thời, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng hỗ trợ duy trì sự dẻo dai và khỏe mạnh của cơ, gân và khớp. Nếu xuất hiện tình trạng đau, sưng hoặc khó vận động tay sau chấn thương, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí sớm. Chủ động phòng tránh không chỉ giúp hạn chế nguy cơ đứt gân tay mà còn góp phần bảo vệ chức năng vận động của cơ thể.

Bài viết đã cung cấp những thông tin cần thiết về tình trạng đứt gân tay, đây là chấn thương có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động của bàn tay nếu không được phát hiện và điều trị đúng lúc. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và tuân thủ quá trình hồi phục chức năng sẽ giúp cải thiện khả năng vận động và giảm nguy cơ biến chứng. Bên cạnh đó, chủ động phòng tránh chấn thương cũng là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe hệ vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.