Dấu hiệu dọa sảy thai 3 tháng đầu: Nhận biết sớm để bảo vệ thai kỳ

Ba tháng đầu thai kỳ là giai đoạn phôi thai làm tổ và phát triển nền tảng, cũng là thời điểm dễ xảy ra biến chứng nhất. Không phải mọi biểu hiện bất thường đều dẫn đến sảy thai nhưng nếu chủ quan bỏ qua các dấu hiệu bất thường, nguy cơ mất thai có thể tăng cao. 

Dấu hiệu dọa sảy thai 3 tháng đầu 

Dọa sảy thai (hay còn gọi là động thai) là tình trạng thai nhi vẫn còn sống và chưa bị đẩy ra khỏi buồng tử cung. Dấu hiệu dọa sảy thai thường không quá rầm rộ nhưng đủ để cảnh báo mẹ bầu cần theo dõi sát sao. Dưới đây là các biểu hiện phổ biến nhất:

Ra máu âm đạo bất thường

Đây là dấu hiệu dọa sảy thai phổ biến và dễ nhận biết nhất. Máu có thể xuất hiện với màu hồng nhạt, nâu sẫm (máu cũ đã oxy hóa) hoặc đỏ tươi (máu mới). Lượng máu ban đầu thường ít, chỉ thấm nhẹ băng vệ sinh hoặc giấy vệ sinh nhưng nếu không can thiệp kịp thời có thể tăng dần kèm theo cục máu đông. 

Không phải mọi trường hợp chảy máu âm đạo bất thường đều dẫn đến sảy thai (có thể do làm tổ hoặc thay đổi hormone) nhưng đây luôn là dấu hiệu cần đi khám sản khoa ngay lập tức để siêu âm kiểm tra tình trạng thai nhi và loại trừ nguy cơ nghiêm trọng.

Đau bụng dưới hoặc đau lưng âm ỉ

Mẹ bầu thường cảm nhận đau quặn từng cơn hoặc âm ỉ kéo dài ở vùng bụng dưới, đôi khi lan ra vùng lưng dưới. Loại đau này khác biệt rõ rệt so với đau sinh lý thông thường khi tử cung lớn dần (thường nhẹ và thoáng qua). 

Đau do dọa sảy thường kéo dài nhiều giờ, không giảm khi nghỉ ngơi và có thể kèm theo co thắt nhẹ vùng bụng dưới, giống như đau kinh nguyệt nhưng cường độ mạnh hơn. Nếu đau tăng dần hoặc kèm ra máu, đây là tín hiệu cảnh báo cần được đánh giá y tế khẩn cấp để tránh biến chứng.

Co cứng bụng từng cơn

Bụng đột ngột căng cứng bất thường kèm theo cảm giác nặng nề, khó chịu kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Đây là biểu hiện của tử cung co bóp bất thường, có thể kèm đau nhẹ hoặc không đau rõ rệt. 

Nếu tình trạng co cứng bụng xảy ra thường xuyên, lặp lại nhiều lần trong ngày, mẹ bầu cần theo dõi sát sao vì đây có thể là dấu hiệu sớm của dọa sảy thai. Kết hợp với các biểu hiện khác như ra máu hoặc đau lưng, nguy cơ sảy thai cao hơn. Lúc này, mẹ bầu cần đến gặp bác sĩ để thăm khám.

Các triệu chứng thai nghén giảm đột ngột

Các biểu hiện thai nghén điển hình như buồn nôn, nôn ói buổi sáng, căng tức ngực, mệt mỏi bất thường hoặc nhạy cảm với mùi đột ngột giảm nhanh chóng hoặc biến mất hoàn toàn chỉ sau vài ngày. Sự thay đổi này có thể báo hiệu mức hormone thai kỳ (như hCG và progesterone) giảm bất thường dẫn đến phôi thai không phát triển tốt. Dù không phải lúc nào cũng chính xác 100% nhưng khi kết hợp với các dấu hiệu khác, đây là lý do chính đáng để mẹ bầu siêu âm kiểm tra tim thai và kích thước thai nhi ngay lập tức.

Nguyên nhân gây dọa sảy thai trong 3 tháng đầu

Dọa sảy thai thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến nhất là:

• Bất thường nhiễm sắc thể của phôi thai: Chiếm tỷ lệ lớn nhất (khoảng 50 - 70% trường hợp sảy thai sớm), thường là ngẫu nhiên và không lặp lại ở thai kỳ sau.
• Nội tiết thai kỳ không ổn định: Thiếu hụt progesterone hoặc các hormone hỗ trợ thai làm tổ.
• Nhiễm trùng đường sinh dục: Viêm âm đạo, cổ tử cung do vi khuẩn, virus hoặc nấm.
• Tử cung dị dạng hoặc có bệnh lý: U xơ tử cung, polyp cổ tử cung, tử cung đôi...
• Chấn thương, stress nặng, làm việc quá sức: Lao động nặng, té ngã, căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến thai.

Dọa sảy thai 3 tháng đầu có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của dọa sảy thai phụ thuộc vào nguyên nhân cũng như thời điểm can thiệp.

• Trường hợp nhẹ: Thai vẫn phát triển tốt, tim thai rõ, cổ tử cung đóng kín. Chỉ cần nghỉ ngơi tuyệt đối, bổ sung hormone nếu cần và theo dõi chặt chẽ, thai có thể ổn định và tiếp tục phát triển bình thường.
• Trường hợp nguy cơ cao: Ra máu nhiều kèm cục máu đông, đau bụng tăng dần, cổ tử cung mở hoặc tim thai yếu/mất. Nếu không điều trị kịp thời, có thể tiến triển thành sảy thai không tránh khỏi hoặc sảy thai nhiễm khuẩn. Mức độ nguy hiểm còn cao hơn nếu mẹ có bệnh nền như tiểu đường, tuyến giáp hoặc rối loạn đông máu.

Tóm lại, dọa sảy không phải lúc nào cũng nguy hiểm chết người nhưng bỏ qua dấu hiệu bất thường có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Khi có dấu hiệu dọa sảy thai, mẹ bầu nên làm gì?

Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu dọa sảy thai nào, đặc biệt ra máu hoặc đau bụng, mẹ bầu cần bình tĩnh và thực hiện ngay:

• Đi khám sản khoa khẩn cấp: Siêu âm kiểm tra tim thai, vị trí thai và tình trạng cổ tử cung.
• Nghỉ ngơi tuyệt đối: Nằm tại giường, hạn chế đi lại, tránh vận động mạnh hoặc lao động.
• Không tự ý dùng thuốc giữ thai: Một số thuốc chỉ định cụ thể, tự ý dùng có thể gây hại.
• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ: Có thể cần nhập viện theo dõi, bổ sung progesterone hoặc thuốc giãn cơ tử cung.
• Giữ tâm lý ổn định: Tránh căng thẳng, lo lắng quá mức vì stress làm tình trạng xấu đi.

Cách phòng ngừa dọa sảy thai trong 3 tháng đầu

Phòng ngừa luôn tốt hơn điều trị, mẹ bầu có thể thực hiện các biện pháp sau để phòng ngừa dọa sảy thai trong 3 tháng đầu:

• Khám thai sớm và định kỳ ngay khi nghi ngờ có thai để phát hiện bất thường kịp thời.
• Bổ sung acid folic đầy đủ (400 - 600mcg/ngày) trước và trong 3 tháng đầu để giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh.
• Tránh lao động nặng, stress: Làm việc vừa sức, nghỉ ngơi đủ giấc, thực hành thiền hoặc yoga nhẹ nhàng.
• Kiêng quan hệ tình dục nếu có tiền sử dọa sảy hoặc bác sĩ chỉ định.
• Điều trị sớm viêm nhiễm phụ khoa: Khám phụ khoa trước mang thai để loại trừ nhiễm trùng.
• Ngoài ra, duy trì chế độ ăn lành mạnh, không hút thuốc, rượu bia và tránh tiếp xúc hóa chất độc hại.

Dấu hiệu dọa sảy thai 3 tháng đầu thường không quá rầm rộ nhưng là cảnh báo quan trọng của thai kỳ. Việc nhận biết sớm, thăm khám kịp thời và tuân thủ hướng dẫn y tế sẽ giúp tăng khả năng giữ thai và bảo vệ sức khỏe cho mẹ và bé. Nếu bạn đang gặp bất kỳ biểu hiện bất thường nào, hãy đến cơ sở sản khoa gần nhất để được tư vấn và theo dõi phù hợp.