Cường giáp ở trẻ em có nguy hiểm không? Dấu hiệu cha mẹ cần biết

Cường giáp ở trẻ em không phải là tình trạng nên xem nhẹ. Khi hormone tuyến giáp tăng quá mức, nhiều cơ quan trong cơ thể trẻ có thể bị ảnh hưởng. Phát hiện sớm và điều trị đúng giúp trẻ kiểm soát bệnh tốt hơn, hạn chế biến chứng và duy trì sinh hoạt bình thường.

Cường giáp ở trẻ em có nguy hiểm không?

Cường giáp ở trẻ em là tình trạng tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, khiến cơ thể trẻ hoạt động quá mức. Trẻ có thể sụt cân dù ăn nhiều, tim đập nhanh, run tay, khó ngủ hoặc dễ cáu gắt.

Cường giáp ở trẻ em có thể nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách. Bệnh có thể ảnh hưởng đến tim mạch, cân nặng, tăng trưởng, tâm lý và khả năng học tập của trẻ.

Một biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng là cơn bão giáp. Tình trạng này có thể gây sốt cao, vã mồ hôi, lú lẫn, tim đập bất thường, tụt huyết áp hoặc hôn mê. Khi có các dấu hiệu này, trẻ cần được cấp cứu ngay.

Dấu hiệu cường giáp ở trẻ em cha mẹ không nên bỏ qua

Dấu hiệu cường giáp ở trẻ em có thể khác nhau tùy độ tuổi và mức độ bệnh. Một số trẻ biểu hiện rõ ràng, nhưng cũng có trẻ chỉ thay đổi nhẹ trong hành vi, giấc ngủ hoặc kết quả học tập. Cha mẹ nên chú ý khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc và kéo dài.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Sụt cân hoặc chậm tăng cân dù trẻ ăn nhiều hơn bình thường.
• Tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực hoặc dễ mệt khi vận động.
• Run tay, đổ mồ hôi nhiều, da ấm, sợ nóng.
• Dễ cáu gắt, bồn chồn, lo âu hoặc khó kiểm soát cảm xúc.
• Khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc thức dậy nhiều lần trong đêm.
• Đi ngoài nhiều lần hơn bình thường hoặc tiêu chảy nhẹ kéo dài.
• Cổ to, vùng trước cổ sưng hoặc thấy tuyến giáp lớn hơn.
• Học tập sa sút, khó tập trung, giảm khả năng ghi nhớ.
• Ở trẻ gái tuổi dậy thì, kinh nguyệt có thể thưa, ít hoặc rối loạn.
• Một số trẻ có biểu hiện mắt lồi, khô mắt, cộm mắt hoặc nhìn khó chịu.

Không phải trẻ nào bị cường giáp cũng có đầy đủ các biểu hiện trên. Một số triệu chứng như hồi hộp, khó ngủ, lo âu hoặc sụt cân có thể gặp trong nhiều bệnh khác. Vì vậy, cha mẹ không nên tự kết luận tại nhà mà nên đưa trẻ đi khám khi triệu chứng kéo dài hoặc tăng dần.

Cần đặc biệt chú ý nếu trẻ vừa có tim đập nhanh, run tay, sụt cân và cổ to. Đây là nhóm biểu hiện gợi ý tuyến giáp đang hoạt động quá mức. Việc xét nghiệm máu có thể giúp đánh giá nồng độ hormone tuyến giáp và định hướng nguyên nhân.

Nguyên nhân gây cường giáp ở trẻ em

Nguyên nhân gây cường giáp ở trẻ em khá đa dạng, nhưng bệnh Graves là nguyên nhân thường gặp nhất. Trong bệnh Graves, cơ thể tạo ra kháng thể kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức. Tình trạng này thường gặp hơn ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, nhưng vẫn có thể xuất hiện ở lứa tuổi nhỏ hơn.

Một số nguyên nhân khác cũng có thể gây cường giáp. Viêm tuyến giáp có thể làm hormone tuyến giáp giải phóng nhiều vào máu trong một giai đoạn. Nhân tuyến giáp hoạt động quá mức hiếm gặp hơn ở trẻ em nhưng vẫn cần được đánh giá nếu có bướu giáp hoặc khối bất thường ở cổ.

Trẻ đang điều trị suy giáp bằng hormone tuyến giáp cũng có thể có biểu hiện cường giáp nếu dùng thuốc quá liều. Vì vậy, cha mẹ không nên tự tăng liều, giảm liều hoặc ngưng thuốc của trẻ. Mọi điều chỉnh thuốc nội tiết cần dựa trên thăm khám và xét nghiệm.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ cường giáp ở trẻ. Trẻ có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tự miễn có nguy cơ cao hơn. Trẻ mắc một số bệnh tự miễn khác cũng cần được theo dõi nếu có dấu hiệu gợi ý rối loạn tuyến giáp.

Cường giáp ở trẻ em được chẩn đoán và điều trị thế nào?

Chẩn đoán cường giáp ở trẻ em

Khi nghi ngờ cường giáp, bác sĩ thường hỏi về triệu chứng, cân nặng, tốc độ tăng trưởng, giấc ngủ, khả năng học tập và tiền sử bệnh của trẻ. Trẻ cũng có thể được khám vùng cổ, đo mạch, huyết áp và đánh giá các dấu hiệu như run tay, mắt lồi hoặc bướu giáp.

Xét nghiệm máu là bước quan trọng trong chẩn đoán. Các xét nghiệm thường gồm TSH, FT4 hoặc T4, T3 và kháng thể tuyến giáp tùy từng trường hợp. Trẻ có thể được chỉ định siêu âm tuyến giáp nếu cần đánh giá cấu trúc tuyến giáp.

Điều trị cường giáp ở trẻ em

Điều trị cường giáp ở trẻ em phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh. Các phương pháp có thể gồm thuốc kháng giáp, thuốc kiểm soát triệu chứng như tim đập nhanh, điều trị iod phóng xạ hoặc phẫu thuật trong một số trường hợp.

Trong quá trình điều trị, trẻ cần tái khám đúng hẹn để điều chỉnh thuốc theo xét nghiệm và triệu chứng thực tế. Cha mẹ không nên tự ý ngưng thuốc khi thấy trẻ đỡ hơn, vì bệnh có thể tái phát hoặc khó kiểm soát.

Việc chăm sóc tại nhà cũng rất quan trọng. Cha mẹ nên giúp trẻ ngủ đủ, ăn uống cân bằng và tránh vận động quá sức khi trẻ còn hồi hộp hoặc tim đập nhanh.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu nhận thấy trẻ sụt cân bất thường, ăn nhiều nhưng không tăng cân, tim đập nhanh, run tay, khó ngủ hoặc dễ cáu gắt kéo dài. Trẻ có cổ to, mắt lồi, đổ mồ hôi nhiều, sợ nóng hoặc học tập sa sút cũng nên được kiểm tra tuyến giáp. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và tránh nhầm lẫn với các vấn đề tâm lý hoặc tiêu hóa.

Cần đưa trẻ đi khám sớm hơn nếu trẻ có bệnh nền, tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc đang dùng thuốc hormone tuyến giáp. Trẻ gái dậy thì có rối loạn kinh nguyệt kèm sụt cân, hồi hộp hoặc run tay cũng không nên trì hoãn thăm khám. Những biểu hiện này có thể liên quan đến rối loạn hormone cần được đánh giá.

Một số dấu hiệu cần cấp cứu ngay gồm:

• Sốt cao, vã mồ hôi nhiều và mệt lả.
• Tim đập rất nhanh, đau ngực hoặc khó thở.
• Lú lẫn, kích thích nhiều, lơ mơ hoặc ngất.
• Nôn nhiều, tiêu chảy nhiều hoặc mất nước.
• Run nhiều, yếu cơ rõ hoặc không đứng vững.
• Co giật hoặc hôn mê.

Khi trẻ có dấu hiệu nặng, cha mẹ không nên tự cho trẻ dùng thuốc an thần, thuốc tim mạch hoặc thuốc nội tiết tại nhà. Việc xử trí cần được thực hiện tại cơ sở y tế. Mang theo các thuốc trẻ đang dùng và kết quả xét nghiệm cũ nếu có sẽ giúp bác sĩ đánh giá nhanh hơn.

Cường giáp ở trẻ em có nguy hiểm không phụ thuộc vào mức độ bệnh, nguyên nhân và thời điểm phát hiện. Bệnh có thể ảnh hưởng đến tim mạch, cân nặng, tăng trưởng, giấc ngủ, tâm lý và khả năng học tập nếu không được điều trị phù hợp. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán sớm và theo dõi đúng cách, nhiều trẻ có thể kiểm soát bệnh tốt.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu sụt cân dù ăn nhiều, tim đập nhanh, run tay, khó ngủ, cổ to, mắt lồi hoặc thay đổi hành vi bất thường. Không nên tự ý dùng thuốc nội tiết, thuốc giảm triệu chứng hoặc ngưng thuốc khi chưa có tư vấn y tế.

Nếu trẻ có dấu hiệu nghi ngờ rối loạn tuyến giáp, cha mẹ nên đặt lịch khám chuyên khoa phù hợp để được kiểm tra và tư vấn điều trị kịp thời. Có thể đọc thêm các bài liên quan về bệnh tuyến giáp ở trẻ em, rối loạn tăng trưởng và dấu hiệu tim đập nhanh ở trẻ.