Chống chỉ định gây tê tủy sống: Những trường hợp cần lưu ý

Không ít người cảm thấy lo lắng khi được bác sĩ chỉ định gây tê tủy sống trước phẫu thuật, đặc biệt khi nghe nhắc đến những trường hợp không phù hợp với phương pháp này. Dù được áp dụng khá phổ biến nhờ hiệu quả giảm đau tốt, gây tê tủy sống vẫn cần được đánh giá kỹ để đảm bảo an toàn cho từng người bệnh. Vậy chống chỉ định gây tê tủy sống gồm những trường hợp nào và cần lưu ý gì trước khi thực hiện? Cùng tìm hiểu rõ hơn qua bài viết dưới đây của Tiêm chủng Long Châu.

Chống chỉ định gây tê tủy sống gồm những trường hợp nào?

Trước khi thực hiện, bác sĩ thường đánh giá tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh và các loại thuốc người bệnh đang sử dụng để cân nhắc phương pháp phù hợp. Thông thường, chống chỉ định gây tê tủy sống được chia thành hai nhóm là chống chỉ định tuyệt đối và chống chỉ định tương đối.

Những trường hợp chống chỉ định tuyệt đối

Đây là nhóm trường hợp thường không được ưu tiên thực hiện vì nguy cơ biến chứng có thể cao hơn lợi ích nhận được. Khi đó, bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp vô cảm khác phù hợp hơn.

• Người bệnh chưa đồng ý thực hiện thủ thuật: Người bệnh được bác sĩ giải thích rõ về lợi ích, nguy cơ và các lựa chọn thay thế để đưa ra quyết định phù hợp hơn.
• Người có tiền sử dị ứng thuốc gây tê: Nếu từng gặp phản ứng bất thường khi gây mê hoặc gây tê trước đây, người bệnh cần thông báo với bác sĩ vì nguy cơ ảnh hưởng đến hô hấp hoặc huyết áp có thể tăng lên.
• Người bị rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông: Khả năng đông máu suy giảm có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc tụ máu quanh vùng tủy sống, từ đó ảnh hưởng đến dây thần kinh.
• Người có nhiễm trùng tại vùng chọc kim hoặc nhiễm trùng toàn thân nặng: Trong trường hợp này, bác sĩ thường trì hoãn thủ thuật để hạn chế nguy cơ lan rộng vi khuẩn.
• Người đang sốc hoặc giảm thể tích tuần hoàn nghiêm trọng: Với người mất máu nhiều hoặc tụt huyết áp nặng, việc gây tê lúc này đôi khi có thể khiến huyết áp giảm thêm, làm cơ thể cần nhiều thời gian hơn để ổn định.
• Người có tình trạng tăng áp lực nội sọ: Một vài bệnh lý liên quan đến não bộ hoặc thần kinh cần được bác sĩ đánh giá kỹ vì nguy cơ biến chứng có thể tăng lên khi thực hiện gây tê.

Nếu thuộc nhóm chống chỉ định tuyệt đối, người bệnh thường sẽ không được chỉ định gây tê tủy sống nhằm hạn chế rủi ro không mong muốn.

Những trường hợp chống chỉ định tương đối

Khác với chống chỉ định tuyệt đối, nhóm này không đồng nghĩa với việc chắc chắn không thể gây tê tủy sống. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ cần cân nhắc kỹ dựa trên loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe thực tế.

• Người có bệnh tim mạch nặng: Những bệnh lý như suy tim, bệnh mạch vành hoặc hẹp van tim có thể khiến cơ thể nhạy cảm hơn với thay đổi huyết áp trong quá trình gây tê.
• Người có bất thường cột sống hoặc từng phẫu thuật cột sống: Điều này đôi khi khiến việc xác định vị trí chọc kim khó khăn hơn và ảnh hưởng đến hiệu quả lan tỏa của thuốc tê.
• Người thiếu máu, mất nước hoặc suy dinh dưỡng: Người có thể trạng yếu thường dễ tụt huyết áp hoặc mệt hơn sau gây tê nên có thể cần điều chỉnh thể trạng trước thủ thuật.
• Người bị đau lưng kéo dài hoặc bệnh lý thần kinh: Đau lưng thông thường không phải chống chỉ định tuyệt đối, nhưng nếu đi kèm bệnh lý thần kinh hoặc thoát vị nặng, bác sĩ thường sẽ theo dõi kỹ hơn.

Dù thuộc nhóm chống chỉ định tương đối, nhiều người vẫn có thể thực hiện gây tê tủy sống nếu sức khỏe ổn định và được theo dõi phù hợp. Vì vậy, trao đổi kỹ với bác sĩ trước phẫu thuật sẽ giúp người bệnh hiểu rõ phương án điều trị và yên tâm hơn.

Vì sao cần đánh giá kỹ chống chỉ định trước khi gây tê?

Nhiều người cho rằng gây tê tủy sống là thủ thuật khá đơn giản nên có thể áp dụng cho hầu hết trường hợp. Tuy nhiên, nếu bỏ qua bước đánh giá trước thủ thuật, người bệnh vẫn có thể gặp vài phản ứng không mong muốn như tụt huyết áp, đau đầu sau gây tê, buồn nôn hoặc bí tiểu.

Dù vậy, bạn cũng không nên quá lo lắng vì phần lớn trường hợp đều được bác sĩ gây mê hồi sức kiểm tra kỹ trước phẫu thuật. Việc sàng lọc cẩn thận giúp hạn chế đáng kể rủi ro và đảm bảo quá trình điều trị diễn ra an toàn hơn.

Lưu ý khi gây tê tủy sống người bệnh nên biết

Ngoài việc tìm hiểu chống chỉ định gây tê tủy sống, người bệnh cũng nên lưu ý một vài điều sau để quá trình thực hiện thuận lợi hơn:

• Thông báo đầy đủ tiền sử bệnh, dị ứng thuốc và các thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu.
• Tuân thủ hướng dẫn nhịn ăn hoặc nhịn uống trước phẫu thuật nếu có chỉ định từ bác sĩ.
• Giữ đúng tư thế khi thực hiện thủ thuật theo hướng dẫn của nhân viên y tế để hạn chế khó khăn trong quá trình chọc kim.
• Chủ động báo với bác sĩ nếu có biểu hiện bất thường sau gây tê như đau đầu dữ dội, tê kéo dài, đau lưng nhiều hoặc khó thở.

Chuẩn bị kỹ trước phẫu thuật không chỉ giúp người bệnh an tâm hơn mà còn góp phần hạn chế những rủi ro không mong muốn trong quá trình thực hiện. Nếu còn băn khoăn về phương pháp gây tê, bạn cũng nên chủ động trao đổi với bác sĩ để được giải đáp cụ thể hơn.

Có phương pháp thay thế nếu không thể gây tê tủy sống không?

Khi thuộc nhóm chống chỉ định gây tê tủy sống, người bệnh cũng không cần quá lo lắng vì bác sĩ vẫn có thể cân nhắc nhiều phương pháp vô cảm khác tùy vào loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe thực tế. Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Gây mê toàn thân: Người bệnh sẽ ngủ sâu trong suốt ca phẫu thuật, thường phù hợp với những ca mổ kéo dài hoặc phức tạp.
• Gây tê ngoài màng cứng: Thuốc tê được đưa vào khoang ngoài màng cứng và thường áp dụng trong sản khoa hoặc một số phẫu thuật vùng bụng dưới.
• Gây tê vùng (phong bế thần kinh): Chỉ làm tê khu vực cần can thiệp như tay, chân hoặc khớp, trong khi người bệnh vẫn tỉnh táo.
• Gây tê tại chỗ kết hợp giảm đau: Thường phù hợp với các thủ thuật nhỏ nhằm hạn chế cảm giác khó chịu khi thực hiện.

Việc không thể gây tê tủy sống không đồng nghĩa với việc ca phẫu thuật sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Sau khi đánh giá tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả giảm đau và an toàn cho người bệnh.

Chống chỉ định gây tê tủy sống là yếu tố quan trọng cần được đánh giá kỹ trước mỗi ca phẫu thuật nhằm đảm bảo an toàn cho người bệnh. Dù được áp dụng khá phổ biến và mang lại hiệu quả giảm đau tốt, gây tê tủy sống vẫn cần được cân nhắc dựa trên tình trạng sức khỏe của từng người. Nếu có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị dài ngày, bạn nên trao đổi kỹ với bác sĩ để được tư vấn phương án phù hợp và an tâm hơn trước phẫu thuật.