icon_app_03735b6399_696a3c8baf_193690009b

Tải ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu để xem sổ tiêm chủng điện tử

Mở trong ứng dụng Nhà Thuốc Long Châu

Cây chùm bao: Lợi ích và cách dùng hỗ trợ giấc ngủ

Phạm Thị Trâm10/11/2026
bac_si_pham_uyen_trinh_fc7f50ef9c
Bác sĩ

Phạm Uyển Trinh

Đã kiểm duyệt nội dung

Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.

Xem thêm

Trằn trọc vì những đêm dài mất ngủ, tinh thần mệt mỏi do căng thẳng? Cây chùm bao, còn gọi là lạc tiên, là một dược liệu được sử dụng trong y học cổ truyền với mục đích hỗ trợ an thần và giấc ngủ. Một số nghiên cứu hiện đại về các chế phẩm từ chi Passiflora cho thấy tiềm năng cải thiện một số chỉ số về giấc ngủ, nhưng bằng chứng lâm sàng còn hạn chế và chưa đủ để xem đây là phương pháp điều trị mất ngủ thay thế các biện pháp điều trị chuẩn.

Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam, có rất nhiều vị thuốc quen thuộc mọc ngay quanh ta mà không phải ai cũng biết đến công dụng. Một trong số đó chính là cây chùm bao, một loại cây leo hoang dại nhưng lại ẩn chứa những lợi ích tuyệt vời cho giấc ngủ và sức khỏe tinh thần.

Cây chùm bao là gì và có đặc điểm như thế nào?

Cây chùm bao còn được biết đến với nhiều tên gọi thân thuộc khác như cây lạc tiên, dây nhãn lồng, cỏ hồng tiên hay dây lưới. Đây là một loại cây thân mềm, dạng dây leo, trên thân và lá có nhiều lông mịn. Lá cây có hình tim đặc trưng, mọc so le và thường xẻ nông thành ba thùy.

Hoa của cây mọc đơn độc, có màu trắng hoặc tím nhạt rất đẹp mắt. Điểm nhấn đặc biệt nhất của cây chính là quả, có hình trứng và được bao bọc bởi một lớp áo ngoài dạng lưới độc đáo, cũng chính là nguồn gốc của cái tên "chùm bao" hay "nhãn lồng". Mùa hoa thường rơi vào tháng 4 - 5 và mùa quả kéo dài từ tháng 5 đến tháng 7 hàng năm.

Cây chùm bao với hoa và quả có lớp lưới đặc trưng
Cây chùm bao với hoa và quả có lớp lưới đặc trưng

Loại cây này mọc hoang dại ở khắp các vùng miền trên đất nước ta, từ bờ rào, bụi rậm đến những mảnh đất trống. Bộ phận được sử dụng làm thuốc là toàn bộ phần thân, lá, hoa và quả trên mặt đất, có thể dùng tươi hoặc phơi khô để dùng dần.

Những công dụng quý giá của cây chùm bao đối với sức khỏe

Trong y học cổ truyền Việt Nam, lạc tiên được sử dụng với mục đích an thần và hỗ trợ các triệu chứng như mất ngủ, ngủ hay mơ, hồi hộp và suy nhược thần kinh. Đối với y học hiện đại, một số nghiên cứu trên người về các chế phẩm từ Passiflora, chủ yếu là Passiflora incarnata, cho thấy tiềm năng cải thiện một số chỉ số về giấc ngủ hoặc lo âu. Tuy nhiên, số lượng nghiên cứu còn hạn chế và kết quả chưa đủ chắc chắn để khẳng định hiệu quả điều trị mất ngủ.

Giấc ngủ chập chờn là nỗi trăn trở của nhiều người
Giấc ngủ chập chờn là nỗi trăn trở của nhiều người

Một số nghiên cứu tiền lâm sàng về các cao chiết Passiflora ghi nhận tác động lên hệ thần kinh trung ương, trong đó có hoạt tính an thần và chống lo âu. Tuy nhiên, cơ chế tác dụng và thành phần hoạt chất chịu trách nhiệm vẫn chưa được xác định đầy đủ, đồng thời kết quả tiền lâm sàng không thể được xem là bằng chứng về hiệu quả điều trị ở người.

Theo y học cổ truyền, toàn cây có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi thủy và an thần. Quả chín có vị ngọt, tính bình, giúp nhuận tràng và giảm đau. Nhờ những đặc tính này, cây không chỉ giúp cải thiện giấc ngủ mà còn hỗ trợ giảm căng thẳng, lo âu, hỗ trợ điều trị mất ngủ và suy nhược thần kinh.

Hướng dẫn sử dụng cây chùm bao đúng cách tại nhà

Bạn có thể tận dụng những lợi ích của cây chùm bao qua nhiều cách chế biến đơn giản và an toàn ngay tại nhà. Tùy vào mục đích sử dụng, bạn có thể lựa chọn phương pháp phù hợp.

Dùng làm rau trong bữa ăn hàng ngày

Ngọn non của cây lạc tiên có thể được thu hái để chế biến thành các món ăn ngon miệng và bổ dưỡng. Bạn có thể luộc, xào hoặc nấu canh ngọn lạc tiên với tôm, thịt.

Ngọn lạc tiên có thể chế biến thành những món ăn ngon và bổ dưỡng
Ngọn lạc tiên có thể chế biến thành những món ăn ngon và bổ dưỡng

Việc dùng ngọn lạc tiên làm rau ăn vào bữa tối hoặc trước khi đi ngủ vài giờ là một cách tự nhiên để giúp cơ thể thư giãn và dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn.

Pha trà an thần, cải thiện giấc ngủ

Đây là cách sử dụng phổ biến nhất. Bạn có thể dùng cây tươi hoặc khô để hãm trà uống hàng ngày. Nếu sử dụng lạc tiên dưới dạng trà hoặc chế phẩm dược liệu, nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và sử dụng theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc nhân viên y tế. Không nên tự xác định liều lượng hoặc sử dụng kéo dài như nước uống hằng ngày khi chưa được tư vấn chuyên môn.

Một tách trà thảo dược ấm nóng giúp thư giãn tinh thần
Một tách trà thảo dược ấm nóng giúp thư giãn tinh thần

Một số bài thuốc dân gian hiệu quả

Để tăng cường hiệu quả, cây chùm bao thường được kết hợp với các vị thuốc khác. Các bài thuốc phối hợp lạc tiên với những dược liệu khác thuộc phạm vi sử dụng của y học cổ truyền và cần được kê/hướng dẫn bởi người có chuyên môn. Không nên tự phối hợp nhiều dược liệu để điều trị mất ngủ, đặc biệt khi đang sử dụng thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc khác tác động lên thần kinh trung ương.

Những lưu ý quan trọng khi sử dụng cây chùm bao

Mặc dù lạc tiên được sử dụng trong thực phẩm và y học cổ truyền, việc sử dụng dưới dạng dược liệu hoặc chế phẩm vẫn cần chú ý đến liều dùng, thời gian sử dụng, tác dụng phụ và khả năng tương tác với thuốc để đảm bảo hiệu quả và tránh các tác dụng không mong muốn.

  • Không lạm dụng: Dù tốt cho sức khỏe, bạn chỉ nên sử dụng với liều lượng vừa phải. Uống quá nhiều có thể gây ra cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày.
  • Đối tượng cần thận trọng: Phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng lạc tiên do chưa có đủ dữ liệu an toàn và có lo ngại về khả năng gây co bóp tử cung. Người đang cho con bú cũng nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng vì dữ liệu an toàn còn hạn chế.
  • Bảo quản dược liệu: Đối với dược liệu khô, cần bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc. Nếu thấy dược liệu có mùi lạ hoặc bị mốc, tuyệt đối không được sử dụng.
  • Không tự ý kết hợp thảo dược: Tránh tự ý phối hợp cây chùm bao với các loại thảo dược khác hoặc thuốc tân dược mà không có sự chỉ định của người có chuyên môn, vì có thể gây ra tương tác thuốc không mong muốn.

Nhìn chung, cây chùm bao là một giải pháp tự nhiên đáng cân nhắc cho những ai đang gặp vấn đề về giấc ngủ và căng thẳng thần kinh. Bằng cách sử dụng đúng liều lượng và đúng cách, bạn có thể tận dụng tối đa những lợi ích mà loại thảo dược quý này mang lại để cải thiện chất lượng cuộc sống.

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
Liên hệ hotline 1800 6928 để được Bác sĩ Long Châu hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

icon_starBài viết có hữu ích với bạn?

NGUỒN THAM KHẢO

Chủ đề:
Chia sẻ:

NỘI DUNG LIÊN QUAN