Ăn quế có giảm đường huyết không? Cách sử dụng quế trong chế độ ăn

Một buổi sáng trong căn bếp nhỏ, mùi quế thơm nồng tỏa ra từ ly trà ấm. Đối với nhiều người, quế không chỉ là gia vị cho món bánh hay thức uống, mà còn được truyền tai nhau như một bí quyết tự nhiên để ổn định đường huyết. Một người đang sống chung với tiểu đường có thể tin rằng chỉ cần thêm một chút bột quế vào chế độ ăn hàng ngày, họ sẽ tìm thấy một giải pháp hỗ trợ an toàn và dễ dàng.

Tuy nhiên, ăn quế có giảm đường huyết không và nếu có thì hiệu quả đến mức nào vẫn là những vấn đề cần được làm rõ bằng bằng chứng khoa học. Khi tìm hiểu cách sử dụng, cũng cần xem xét loại quế, lượng dùng và tình trạng sức khỏe của mỗi người, thay vì chỉ dựa vào những chia sẻ truyền miệng.

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Hậu, thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu: “Việc sử dụng quế như một thực phẩm bổ trợ có thể mang lại lợi ích nhất định, nhưng tuyệt đối không được coi đây là thuốc điều trị thay thế. Hiệu quả của quế trên mỗi cơ thể là khác nhau và tùy thuộc vào loại quế được sử dụng.”

Để hiểu rõ hơn về tác động của loại gia vị này, chúng ta cần nhìn vào những bằng chứng lâm sàng và các cảnh báo về độc tính mà ít người để ý tới.

Ăn quế có giảm đường huyết không?

Câu trả lời ngắn gọn là có, một số nghiên cứu cho thấy quế có khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết, nhưng mức độ hiệu quả không đồng nhất trên mọi đối tượng. Các bằng chứng lâm sàng ghi nhận quế có thể cải thiện các chỉ số đường huyết như glucose lúc đói và HbA1c ở bệnh nhân đái tháo đường. Thậm chí, một số nghiên cứu cho thấy khi kết hợp quế với sữa chua, nồng độ glucose đỉnh và diện tích dưới đường cong đường huyết (AUC) sau ăn được giảm xuống so với việc chỉ dùng sữa chua thông thường.

Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu lâm sàng hiện nay vẫn còn thiếu nhất quán. Sự khác biệt này thường do nhiều yếu tố gây nhiễu như chủng loại quế, liều lượng sử dụng, thời gian can thiệp và tình trạng đường huyết ban đầu của người bệnh. Điều này có nghĩa là quế không phải là có tác dụng tức thì và giống nhau cho tất cả mọi người.

Tác dụng tiềm năng của quế đối với người mắc bệnh tiểu đường

Khả năng hỗ trợ giảm đường huyết của quế không đến từ ngẫu nhiên mà thông qua các hợp chất sinh học, đặc biệt là cinnamaldehyde. Hợp chất này tác động lên cơ thể thông qua nhiều cơ chế khác nhau để cải thiện quá trình chuyển hóa glucose.

Các nghiên cứu tiền lâm sàng gợi ý cinnamaldehyde có thể cải thiện độ nhạy insulin, qua đó hỗ trợ tế bào sử dụng glucose hiệu quả hơn. Trong các thử nghiệm trên động vật, việc sử dụng cinnamaldehyde cho thấy khả năng tăng biểu hiện của các thụ thể insulin, từ đó giảm tình trạng kháng insulin và cải thiện khả năng dung nạp glucose. Ngoài ra, một số nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy các hợp chất trong quế có thể ức chế các enzyme như alpha-glucosidase và alpha-amylase, qua đó có khả năng làm chậm quá trình phân hủy carbohydrate thành đường đơn và hấp thu glucose sau bữa ăn.

Bên cạnh đường huyết, một số bằng chứng cho thấy bổ sung quế còn có liên quan đến việc cải thiện chỉ số lipid máu, giúp giảm mức triglyceride, cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol (cholesterol xấu).

Cách sử dụng quế trong chế độ ăn

Để tận dụng lợi ích của quế mà không gây hại cho sức khỏe, điều quan trọng nhất là phải phân biệt được hai loại quế phổ biến trên thị trường: Quế Ceylon và quế Cassia.

Quế Ceylon, còn gọi là quế thực sự, có nguồn gốc từ Sri Lanka, hương vị dịu ngọt và đặc biệt là chứa hàm lượng coumarin rất thấp, gần như không đáng kể. Ngược lại, quế Cassia (loại phổ biến hơn ở nhiều siêu thị) có mùi nồng hơn do hàm lượng cinnamaldehyde cao, nhưng đồng thời cũng chứa lượng coumarin lớn hơn nhiều lần.

Về liều lượng, một thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc bổ sung 600 mg quế kết hợp với 1.200 mg berberine mỗi ngày trong 12 tuần ở người bệnh đái tháo đường típ 2. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu không cho phép kết luận riêng về hiệu quả và độ an toàn của quế. Người dùng có thể thêm quế vào trà hoặc món ăn với lượng gia vị thông thường. Nếu sử dụng thường xuyên với lượng lớn, nên ưu tiên quế Ceylon do chứa ít coumarin hơn; không tự ý dùng thực phẩm bổ sung chứa quế để điều trị đái tháo đường.

Những ai cần thận trọng khi dùng quế?

Mặc dù là một gia vị tự nhiên, quế không hoàn toàn vô hại, đặc biệt là với những người có bệnh lý nền hoặc đang điều trị thuốc.

Điểm đáng lo ngại nhất chính là coumarin có trong quế Cassia. Đây là hợp chất có đặc tính gây độc cho gan nếu tiêu thụ liều cao hoặc kéo dài. Việc nạp quá nhiều coumarin có thể dẫn đến tổn thương gan, biểu hiện qua việc tăng nồng độ transaminase trong máu. Nguy cơ này có thể cao hơn ở những người nhạy cảm, trong khi vai trò của các biến thể gen liên quan đến chuyển hóa coumarin vẫn chưa được xác định rõ. Tại Hoa Kỳ, FDA cấm bổ sung trực tiếp coumarin vào thực phẩm theo quy định 21 CFR 189.130, nhưng quy định này không đồng nghĩa với việc cấm sử dụng quế tự nhiên làm gia vị.

Ngoài ra, một rủi ro lớn đối với người bệnh tiểu đường là tương tác thuốc. Khi dùng quế kết hợp với các thuốc hạ đường huyết như Metformin, Sulfonylureas hoặc Insulin, có thể xảy ra hiệu ứng cộng dồn, khiến đường huyết giảm quá mức, dẫn đến hạ đường huyết cấp tính.

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Hậu: “Quyết định bổ sung quế vào chế độ điều trị cần dựa trên sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh không được tự ý giảm liều thuốc điều trị hiện tại để thay thế bằng quế, vì điều này có thể gây mất kiểm soát đường huyết hoặc dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.”

Để sử dụng quế an toàn, người đọc nên lưu ý:

• Ưu tiên mua quế Ceylon thay vì quế Cassia.
• Không dùng quế làm phương pháp điều trị chính thay thế thuốc.
• Theo dõi sát sao chỉ số đường huyết khi bắt đầu bổ sung quế vào chế độ ăn.
• Trao đổi với bác sĩ nếu bạn có tiền sử bệnh gan hoặc đang dùng thuốc chống đông máu.

Quế có thể là một người bạn đồng hành thú vị trong căn bếp và hỗ trợ một phần trong việc kiểm soát đường huyết, nhưng nó không phải là thuốc chữa bệnh. Sự an toàn của loại gia vị này phụ thuộc hoàn toàn vào việc bạn chọn đúng loại quế và sử dụng đúng liều lượng dưới sự giám sát y khoa.

Nếu đang sử dụng thuốc hạ đường huyết, bạn nên trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung quế vào chế độ ăn để được tư vấn lượng dùng phù hợp, hạn chế nguy cơ tương tác thuốc và đảm bảo an toàn trong quá trình điều trị.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.