U xơ tuyến vú có nguy hiểm không? Chẩn đoán và hướng điều trị

U xơ tuyến vú là dạng tổn thương lành tính ở mô vú hình thành dưới tác động của nội tiết. Mặc dù không phải ung thư nhưng những thay đổi bất thường tại tuyến vú luôn khiến phụ nữ lo ngại. Trong nhiều trường hợp khối u phát triển nhanh hoặc gây đau rõ rệt khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với các vấn đề nghiêm trọng hơn. Vì vậy việc hiểu rõ bản chất của u xơ, cách nhận biết cùng các yếu tố nguy cơ là điều rất quan trọng. 

U xơ tuyến vú có nguy hiểm không?

Nhiều phụ nữ thường lo ngại khi được chẩn đoán u xơ tuyến vú nhưng đa phần các trường hợp đều lành tính. Tuy vậy, để hiểu rõ mức độ ảnh hưởng bạn cần xem xét một số yếu tố liên quan đến cấu trúc u, kích thước, tốc độ phát triển và các triệu chứng đi kèm. Dưới đây là những yếu tố được bác sĩ đánh giá khi xác định tính chất của u xơ:

U xơ thường lành tính và ít biến chứng

Phần lớn u xơ hình thành do sự phát triển quá mức của tế bào mô liên kết và tuyến trong vú dưới tác động nội tiết. Các khối u này thường mềm hoặc hơi chắc, di động khi sờ và không xâm lấn. Phụ nữ có thể gặp cảm giác đau nhẹ trước kỳ kinh do thay đổi nội tiết tố nữ nhưng mức độ không nghiêm trọng. Điều này cho thấy đa số u xơ không gây nguy hiểm tức thời và không đe dọa đến sức khỏe tổng thể của tuyến vú.

U xơ tuyến vú cần theo dõi

Trong một số trường hợp u xơ có thể phát triển nhanh hoặc gây biến đổi mô vú khiến bác sĩ cần theo dõi sát hơn. Bạn nên chú ý khi thấy kích thước khối u to lên đáng kể trong thời gian ngắn, xuất hiện đau kéo dài hoặc thay đổi hình dạng bầu ngực. Những biểu hiện này không đồng nghĩa với ung thư nhưng là dấu hiệu quan trọng để làm thêm các xét nghiệm nhằm đánh giá đầy đủ tình trạng mô vú.

Nguy cơ nhầm lẫn với các dạng tổn thương khác

U xơ tuyến vú đôi khi có đặc điểm giống các khối tổn thương tuyến vú khác khiến phụ nữ dễ hoang mang. Khi hình dạng khối u không điển hình hoặc có cấu trúc phức tạp bác sĩ thường chỉ định siêu âm hay chụp nhũ ảnh để phân biệt rõ ràng. Việc chẩn đoán chính xác giúp người bệnh tránh lo lắng không cần thiết và có hướng theo dõi phù hợp với tình trạng cơ thể mình.

Dấu hiệu nhận biết u xơ tuyến vú

Việc nhận biết đúng các dấu hiệu của u xơ tuyến vú rất quan trọng trong việc phát hiện và điều trị sớm nếu cần. Dưới đây là những triệu chứng của u xơ tuyến vú, bao gồm: 

Sờ thấy khối tròn di động dưới da

Đặc điểm thường thấy của u xơ là khối tròn hoặc bầu dục có ranh giới rõ. Khối u có thể di chuyển khi bạn ấn nhẹ và ít khi gây đau. Nhờ tính chất không bám chặt vào mô xung quanh nên khối u dễ nhận biết khi tự khám vú định kỳ. Đây là triệu chứng khiến nhiều phụ nữ phát hiện u xơ sớm ngay cả trước khi đi kiểm tra.

Đau tức ngực trước kỳ kinh

Một số phụ nữ cảm thấy nhói hoặc đau căng nhẹ ở vùng có u xơ đặc biệt trong giai đoạn trước chu kỳ kinh nguyệt. Tình trạng này xuất phát từ sự tăng sinh mô vú do thay đổi hormone. Mức độ đau có thể khác nhau giữa từng người nhưng đa phần không kéo dài quá lâu và tự biến mất sau khi kỳ kinh kết thúc.

Thay đổi nhẹ về hình dạng ngực

Nếu u xơ phát triển lớn hơn bình thường nó có thể làm một bên vú to hơn bên còn lại hoặc gây căng tức rõ rệt. Dù những thay đổi này ít gặp nhưng vẫn nên được theo dõi để đảm bảo không có tổn thương khác đi kèm. Việc quan sát bầu ngực trước gương mỗi tháng giúp bạn sớm nhận ra các biến đổi bất thường.

Nguyên nhân hình thành u xơ tuyến vú

Nguyên nhân chính xác của u xơ chưa được xác định hoàn toàn nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy yếu tố nội tiết có tác động lớn tới sự hình thành u xơ tuyến vú. Dưới đây là các nguyên nhân dẫn đến hình thành khối u: 

• Tác động của estrogen và progesterone: Hai hormone này tăng giảm theo chu kỳ kinh nguyệt gây biến đổi độ dày của mô tuyến và mô liên kết. Khi mô phát triển mạnh hơn bình thường các khối u lành tính có thể hình thành. Đây cũng là lý do u xơ thường xuất hiện ở phụ nữ trẻ trong độ tuổi sinh sản khi hoạt động nội tiết diễn ra mạnh mẽ.
• Yếu tố di truyền: Nhiều phụ nữ có người thân từng mắc u xơ tuyến vú cũng dễ gặp tình trạng tương tự. Yếu tố di truyền ảnh hưởng đến cách mô vú phản ứng với hormone và mức độ nhạy cảm của tế bào tuyến. Tuy nhiên u xơ có tính chất lành tính nên yếu tố gia đình không đồng nghĩa với nguy cơ ung thư cao hơn.
• Sự thay đổi của mô tuyến theo tuổi: Khi tuổi tăng, mô vú có xu hướng chuyển từ mô tuyến sang mô mỡ. Ở một số phụ nữ, quá trình chuyển đổi này xảy ra không đồng đều khiến mô tuyến còn sót lại phát triển thành u xơ. Mặc dù xuất hiện ở người lớn tuổi ít hơn nhưng vẫn cần theo dõi để tránh nhầm lẫn với các tổn thương khác.

U xơ tuyến vú được chẩn đoán như thế nào?

Để đánh giá chính xác đặc điểm của u xơ các bác sĩ thường thực hiện một số phương pháp đơn giản. Những phương pháp này giúp xác định kích thước hình dạng và tính chất của khối u trước khi đưa ra hướng xử lý:

• Khám lâm sàng tuyến vú: Đây là bước đầu tiên nhằm đánh giá vị trí độ di động và cảm giác đau của khối u. Khi thăm khám bác sĩ sẽ quan sát và sờ nắn toàn bộ bầu ngực để xác định sự tồn tại của các tổn thương. Mặc dù không thể kết luận hoàn toàn bằng phương pháp này nhưng khám lâm sàng đóng vai trò quan trọng trong định hướng chẩn đoán.
• Siêu âm tuyến vú: Siêu âm giúp quan sát cấu trúc bên trong mô vú và đánh giá ranh giới khối u. Phương pháp này đặc biệt hữu ích cho phụ nữ trẻ có mô vú dày. Kết quả siêu âm cho phép phân biệt u xơ với các dạng nang hoặc tổn thương dạng đặc khác.
• Chụp nhũ ảnh: Đối với phụ nữ trên 40 tuổi chụp nhũ ảnh giúp phát hiện những thay đổi bất thường rất nhỏ trong mô vú. Hình ảnh thu được hỗ trợ phân loại tổn thương theo mức độ nguy cơ và quyết định có cần theo dõi thêm hay không.

Hướng xử lý và theo dõi u xơ tuyến vú

Sau khi được chẩn đoán điều quan trọng nhất là theo dõi định kỳ để quan sát sự thay đổi của khối u. Theo chuyên gia, không phải u xơ lành tính không phải lúc nào cũng cần can thiệp, tùy thuộc vào mức độ bệnh. Dưới đây là hướng điều trị u xơ tuyến vú, cụ thể như sau:

• Theo dõi định kỳ: Nếu khối u nhỏ không đau và ít thay đổi bác sĩ thường chỉ yêu cầu tái khám 6 tháng đến 1 năm. Việc theo dõi giúp đảm bảo rằng u không phát triển bất thường hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng lạ.
• Điều chỉnh lối sống hỗ trợ giảm khó chịu: Một số phụ nữ cảm thấy giảm triệu chứng khi ngủ đủ giấc hạn chế căng thẳng và duy trì chế độ ăn uống cân bằng. Điều này không làm u biến mất hoàn toàn nhưng hỗ trợ ổn định hoạt động nội tiết.
• Can thiệp ngoại khoa: Trong các trường hợp u lớn nhanh gây đau nhiều hoặc làm biến dạng rõ rệt tuyến vú bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật lấy u. Đây là thủ thuật đơn giản giúp loại bỏ khối u lành tính khỏi mô vú và thường có thời gian hồi phục nhanh.

Tóm lại, u xơ tuyến vú có nguy hiểm không? U xơ tuyến vú là tình trạng phổ biến và hầu hết mang tính chất lành tính. Việc hiểu rõ đặc điểm khối u dấu hiệu nhận biết và các phương pháp theo dõi giúp phụ nữ yên tâm hơn khi chăm sóc sức khỏe vú. Mặc dù hiếm khi gây biến chứng nhưng u xơ vẫn cần được kiểm tra định kỳ để tránh nhầm lẫn với các tổn thương khác. Khi có bất kỳ thay đổi bất thường nào bạn nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị nếu cần.