Nguyên nhân gây ra chướng bụng đầy hơi khó chịu

Chướng bụng, đầy hơi là những triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến và có thể xuất hiện sau khi ăn quá no, ăn nhanh hoặc sử dụng một số thực phẩm dễ sinh khí. Tuy nhiên, nếu cảm giác bụng căng tức, nhiều hơi, ợ hơi hoặc khó chịu kéo dài và thường xuyên tái diễn, nguyên nhân có thể liên quan đến thói quen ăn uống, rối loạn tiêu hóa hoặc một số bệnh lý cần được lưu ý.

Nguyên nhân gây ra chướng bụng đầy hơi: Nuốt nhiều không khí

Trong quá trình ăn uống, nói chuyện hoặc nuốt nước bọt, một lượng không khí nhất định có thể đi vào đường tiêu hóa. Thông thường, cơ thể có thể đào thải lượng khí này qua ợ hơi hoặc trung tiện mà không gây khó chịu đáng kể.

Tuy nhiên, nếu thường xuyên nuốt nhiều không khí hơn bình thường, bụng có thể tích tụ nhiều hơi, dẫn đến cảm giác căng tức, đầy bụng và ợ hơi liên tục. Tình trạng này dễ gặp ở người ăn uống quá nhanh, vừa ăn vừa nói chuyện, thường xuyên nhai kẹo cao su, hút thuốc lá, sử dụng đồ uống có ga hoặc có thói quen mút các vật dụng như đầu bút. Người mang răng giả không vừa vặn cũng có thể vô tình nuốt nhiều không khí hơn khi ăn uống.

Tích tụ nhiều khí trong đường tiêu hóa

Một phần khí trong đường tiêu hóa được tạo ra trong quá trình vi khuẩn đường ruột phân giải thức ăn. Khi lượng khí sinh ra nhiều hoặc quá trình đào thải khí bị ảnh hưởng, người bệnh có thể cảm thấy bụng căng, nặng bụng và đầy hơi kéo dài.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm ăn quá nhiều, ăn nhanh hoặc tiêu thụ thường xuyên các thực phẩm dễ sinh hơi như đậu, bắp cải, bông cải xanh, hành, lê, lúa mì, ngô, khoai tây, đậu Hà Lan và một số loại đồ uống có cồn.

Ngoài ra, tình trạng kém hấp thu carbohydrate như lactose hoặc fructose cũng có thể khiến thức ăn không được tiêu hóa hoàn toàn, tạo điều kiện cho vi khuẩn lên men và sinh nhiều khí. Sự phát triển quá mức của vi khuẩn ở ruột non (SIBO) cũng có thể làm tăng khí trong đường ruột và gây đầy bụng.

Táo bón

Táo bón khiến phân lưu lại lâu hơn trong đại tràng, đồng thời có thể làm quá trình di chuyển của khí trong đường ruột trở nên khó khăn. Khi đó, bụng dễ bị căng tức, đầy hơi và khó chịu, đặc biệt nếu tình trạng táo bón kéo dài.

Táo bón có thể liên quan đến chế độ ăn thiếu chất xơ, uống không đủ nước, ít vận động, thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc một số loại thuốc. Ngoài ra, không dung nạp thực phẩm, thay đổi hệ vi sinh đường ruột và một số vấn đề sức khỏe khác cũng có thể góp phần gây táo bón. Nếu táo bón xảy ra thường xuyên hoặc kéo dài, người bệnh nên được thăm khám để tìm nguyên nhân.

Tắc ruột

Tắc ruột xảy ra khi thức ăn, dịch tiêu hóa và khí không thể di chuyển bình thường qua đường ruột. Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như khối u, mô sẹo sau phẫu thuật, tình trạng viêm hoặc các tổn thương khác trong lòng ruột.

Chướng bụng, đầy hơi có thể xuất hiện cùng với đau bụng, buồn nôn, nôn ói hoặc bí trung đại tiện. Đặc biệt, tình trạng bụng chướng nhanh kèm đau bụng dữ dội, nôn nhiều và không thể đi tiêu hoặc trung tiện cần được đánh giá y tế sớm.

Liệt dạ dày

Liệt dạ dày là tình trạng dạ dày làm rỗng thức ăn chậm hơn bình thường dù không có sự tắc nghẽn cơ học rõ ràng. Thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày có thể khiến người bệnh nhanh no, đầy bụng hoặc cảm giác thức ăn lâu tiêu sau khi ăn.

Ngoài chướng bụng, đầy hơi, người bệnh có thể gặp buồn nôn, nôn, ợ hơi, đau hoặc khó chịu vùng bụng và táo bón. Các triệu chứng thường rõ hơn sau bữa ăn và có thể kéo dài nếu tình trạng làm rỗng dạ dày bị ảnh hưởng đáng kể.

Khó tiêu

Khó tiêu có thể biểu hiện bằng cảm giác đầy bụng, nhanh no, khó chịu vùng thượng vị, ợ hơi hoặc buồn nôn. Tình trạng này đôi khi xuất hiện sau khi ăn quá nhiều, ăn quá nhanh, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng một số thuốc có thể gây kích ứng dạ dày, chẳng hạn thuốc chống viêm không steroid (NSAID).

Nếu khó tiêu và chướng bụng tái diễn thường xuyên mà không xác định được nguyên nhân, đặc biệt khi đi kèm đau bụng, nôn ói hoặc sụt cân, người bệnh nên đi khám để loại trừ các bệnh lý đường tiêu hóa.

Tăng cân

Tăng cân, đặc biệt khi lượng mỡ tích tụ nhiều ở vùng bụng, có thể làm thay đổi cảm giác căng tức vùng bụng và ảnh hưởng đến sự thoải mái sau khi ăn. Một số người có thể cảm thấy bụng nặng, nhanh no hoặc dễ đầy bụng dù chế độ ăn không thay đổi đáng kể.

Tuy nhiên, không nên mặc định chướng bụng kéo dài là do tăng cân. Nếu triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài hoặc ngày càng tăng, cần xem xét thêm các nguyên nhân tiêu hóa khác.

Thay đổi nội tiết tố

Ở nữ giới, cảm giác đầy bụng có thể xuất hiện trước hoặc trong kỳ kinh nguyệt. Sự thay đổi nồng độ estrogen và progesterone trong chu kỳ có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ nước cũng như hoạt động của hệ tiêu hóa, từ đó làm bụng có cảm giác căng tức, nặng nề hoặc đầy hơi.

Những triệu chứng này thường có tính chu kỳ và có thể giảm khi chu kỳ kinh kết thúc. Tuy nhiên, nếu đầy bụng kéo dài ngoài thời điểm hành kinh, xuất hiện ngày càng thường xuyên hoặc đi kèm đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt hay các biểu hiện bất thường khác, nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Một số bệnh lý khác

Trong một số trường hợp, chướng bụng đầy hơi kéo dài có thể liên quan đến các bệnh lý cần được đánh giá y tế, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện cùng sụt cân không chủ ý, nôn ói kéo dài, sốt, đau bụng, vàng da, thay đổi thói quen đi tiêu hoặc xuất huyết bất thường.

Một số nguyên nhân có thể gặp gồm:

• Cổ trướng: Dịch tích tụ trong khoang bụng có thể khiến bụng tăng kích thước, căng tức và tạo cảm giác đầy bụng. Cổ trướng có thể liên quan đến bệnh gan, suy tim hoặc một số bệnh lý khác.
• Suy tụy ngoại tiết: Tuyến tụy không sản xuất đủ enzyme tiêu hóa có thể khiến quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn bị ảnh hưởng, từ đó gây đầy hơi, khó tiêu và thay đổi phân.
• Viêm loét dạ dày - tá tràng: Có thể liên quan đến nhiễm Helicobacter pylori, sử dụng một số thuốc hoặc các yếu tố khác. Người bệnh có thể gặp đau hoặc nóng rát vùng thượng vị, khó tiêu, đầy bụng.
• Một số bệnh lý ung thư: Các khối u ở đường tiêu hóa hoặc cơ quan vùng chậu, chẳng hạn dạ dày, đại tràng, tụy hoặc buồng trứng, trong một số trường hợp có thể gây cảm giác bụng to, đầy hơi hoặc khó chịu kéo dài. Tuy nhiên, đầy hơi đơn thuần không đồng nghĩa với ung thư và cần dựa trên tổng thể triệu chứng, thăm khám và xét nghiệm để xác định nguyên nhân.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin nguyên nhân gây ra chướng bụng đầy hơi. Nhìn chung, chướng bụng đầy hơi kéo dài có thể bắt nguồn từ những vấn đề khá đơn giản trong ăn uống, nhưng cũng có thể là biểu hiện của bệnh lý tiêu hóa hoặc các vấn đề sức khỏe khác. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, nôn ói nhiều, bí trung đại tiện, sụt cân không chủ ý, sốt, vàng da hoặc xuất huyết, người bệnh nên đi khám để được đánh giá và tìm nguyên nhân phù hợp.