[Hỏi đáp] Vắc xin não mô cầu có phòng bệnh hoàn toàn không?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, tôi nghe nói bệnh viêm não mô cầu rất nguy hiểm nên muốn cho con đi tiêm phòng. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết liệu sau khi tiêm vắc xin não mô cầu thì con tôi có được bảo vệ hoàn toàn, 100% không mắc bệnh không ạ? Mong bác sĩ giải đáp. Xin cảm ơn.(Chị Lan Anh, 32 tuổi, TP.HCM)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Võ Thanh Nhã Văn - Chuyên khoa Y học dự phòng - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Y học dự phòng giải đáp.

Chào chị, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi. Lo lắng của chị là hoàn toàn xác đáng vì viêm màng não mô cầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, diễn tiến nhanh và có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Về câu hỏi của chị, cần khẳng định rằng không có loại vắc xin nào, kể cả vắc xin não mô cầu, có thể đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tuyệt đối 100%. Tuy nhiên, đây là phương pháp phòng bệnh chủ động hiệu quả nhất hiện nay với tỷ lệ bảo vệ rất cao, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh cũng như các di chứng nặng nề nếu không may nhiễm phải.

Hiệu quả của vắc xin phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

• Chủng vi khuẩn gây bệnh: Vi khuẩn não mô cầu có nhiều tuýp huyết thanh khác nhau, phổ biến nhất là A, B, C, Y, W-135. Mỗi loại vắc xin sẽ phòng được các tuýp khác nhau. Ví dụ, hiện có vắc xin viêm não mô cầu A, C, Y, W (như Menactra), vắc xin viêm màng não mô cầu BC (VA-MENGOC-BC), và vắc xin thế hệ mới Bexsero phòng riêng nhóm B (công nghệ tái tổ hợp, đã có tại Việt Nam từ cuối năm 2025). Mỗi loại có phổ bảo vệ khác nhau, do đó bác sĩ sẽ tư vấn phối hợp các loại vắc xin phù hợp để bao phủ được nhiều nhóm huyết thanh nhất.
• Đáp ứng miễn dịch của cơ thể: Mỗi người có khả năng tạo kháng thể khác nhau sau khi tiêm. Một số ít trường hợp có thể không tạo đủ lượng kháng thể cần thiết để bảo vệ hoàn toàn.
• Tuân thủ lịch tiêm chủng: Việc tiêm đủ số mũi và đúng lịch theo khuyến cáo của bác sĩ là rất quan trọng để vắc xin phát huy hiệu quả bảo vệ tối ưu.

Dù không thể bảo vệ 100%, việc tiêm phòng đầy đủ giúp cơ thể tạo ra hàng rào miễn dịch vững chắc. Ngay cả khi bị nhiễm bệnh, người đã tiêm vắc xin thường có triệu chứng nhẹ hơn và nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm như tổn thương não, điếc, hoặc tử vong sẽ thấp hơn rất nhiều. Vì vậy, chị nên đưa bé đến các trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn loại vắc xin và lịch tiêm phù hợp nhất.