[Hỏi đáp] Tiêm vắc xin phế cầu và não mô cầu: Cần cả hai hay một là đủ?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, tôi được biết cả vi khuẩn phế cầu và não mô cầu đều có thể gây ra bệnh viêm màng não rất nguy hiểm. Tôi đang băn khoăn không biết có cần phải tiêm cả hai loại vắc xin này cho con không, hay chỉ cần chọn một trong hai là đã đủ để phòng bệnh rồi ạ? Xin cảm ơn bác sĩ.(Chị Lan, 32 tuổi, Hà Nội)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Thập Nữ Ngọc Huyền - Chuyên khoa Dinh dưỡng - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Chăm sóc sức khoẻ cộng đồng giải đáp

Chào chị Lan, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi rất thiết thực về cho chương trình. Đây là thắc mắc chung của rất nhiều phụ huynh khi tìm hiểu về vắc xin cho con.

Đúng như chị tìm hiểu, cả vi khuẩn phế cầu (Streptococcus pneumoniae) và não mô cầu (Neisseria meningitidis) đều là những tác nhân nguy hiểm có thể gây ra bệnh viêm màng não. Tuy nhiên, đây là hai loại vi khuẩn hoàn toàn khác nhau, không có liên quan về mặt sinh học.

Nguyên tắc cơ bản của vắc xin là tạo ra sự bảo vệ đặc hiệu. Điều này có nghĩa là:

• Vắc xin phòng phế cầu chứa các kháng nguyên của vi khuẩn phế cầu, giúp cơ thể tạo ra kháng thể chống lại chính vi khuẩn này. Vắc xin này không có khả năng bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của vi khuẩn não mô cầu.
• Tương tự, vắc xin phòng não mô cầu chứa kháng nguyên của vi khuẩn não mô cầu và chỉ giúp phòng bệnh do não mô cầu gây ra, không có tác dụng phòng bệnh do phế cầu.

Do không có sự bảo vệ chéo giữa hai loại vắc xin này, việc chỉ tiêm một loại sẽ để lại một "khoảng trống" miễn dịch. Bé vẫn có nguy cơ mắc bệnh viêm màng não do tác nhân còn lại gây ra. Viêm màng não là một bệnh nhiễm trùng cấp tính của màng não, có thể dẫn đến những di chứng thần kinh nặng nề vĩnh viễn như điếc, liệt, chậm phát triển trí tuệ, hoặc thậm chí tử vong.

Vì vậy, câu trả lời chắc chắn là cần tiêm cả hai loại vắc xin để bảo vệ con một cách toàn diện nhất trước hai tác nhân gây bệnh nguy hiểm này. 

Chị nên đưa bé đến các trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn về lịch tiêm phù hợp với độ tuổi của bé. Nếu còn băn khoăn, chị có thể để lại yêu cầu tư vấn tại Tiêm chủng Long Châu để được nhân viên y tế hỗ trợ giải đáp.