[Hỏi đáp] Tại sao vắc xin Bexero (B) đắt hơn Mengoc BC (BC)?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, tôi đang tìm hiểu về vắc xin não mô cầu cho con. Tôi thấy vắc xin Bexsero chỉ phòng được nhóm B mà lại đắt hơn nhiều so với vắc xin Mengoc BC phòng được cả nhóm B và C. Bác sĩ có thể giải thích giúp tôi tại sao lại có sự chênh lệch giá lớn như vậy không ạ? Tôi cảm ơn.  (Chị Lan Anh, 32 tuổi, TP. Hồ Chí Minh)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Trần Hồng Nhung - Chuyên khoa Y học dự phòng - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Y học dự phòng giải đáp.

Chào chị Lan Anh, cảm ơn chị đã gửi câu hỏi. Thắc mắc của chị về sự chênh lệch giá giữa vắc xin Bexsero và Mengoc BC là một câu hỏi rất xác đáng mà nhiều phụ huynh quan tâm. Sự khác biệt này không nằm ở số lượng chủng phòng ngừa mà chủ yếu đến từ công nghệ bào chế và bản chất của vi khuẩn não mô cầu nhóm B.

Nguyên nhân chính có thể được giải thích như sau:

Công nghệ sản xuất đột phá: Vi khuẩn não mô cầu nhóm B (MenB) có lớp polysaccharide vỏ ngoài mang cấu trúc tương tự một số phân tử của cơ thể người. Điều này khiến việc tạo ra vắc xin theo phương pháp truyền thống trở nên vô cùng khó khăn, vì có thể gây ra phản ứng tự miễn nguy hiểm. Vắc xin Bexsero được phát triển bằng công nghệ "di truyền học ngược" (reverse vaccinology), một phương pháp tiên tiến phân tích toàn bộ hệ gen của vi khuẩn để tìm ra các protein phù hợp làm kháng nguyên. Vắc xin hiện chứa ba kháng nguyên protein tái tổ hợp (fHbp, NadA, NHBA) cùng thành phần túi màng ngoài (OMV). Quá trình nghiên cứu và phát triển này tốn rất nhiều thời gian và chi phí, dẫn đến giá thành sản phẩm cao.

Công nghệ của Mengoc BC: Vắc xin Mengoc BC sử dụng công nghệ túi màng ngoài (OMV) từ một chủng não mô cầu B cụ thể, kết hợp với kháng nguyên của nhóm C. Đây là một công nghệ hiệu quả nhưng đã có từ lâu và quy trình sản xuất không phức tạp bằng công nghệ của Bexsero.

Phạm vi bảo vệ: Do được tạo ra từ việc xác định nhiều kháng nguyên protein trên bề mặt vi khuẩn, Bexsero có khả năng bảo vệ chống lại nhiều chủng não mô cầu nhóm B đang lưu hành trên thế giới. Trong khi đó, khả năng bảo vệ của Mengoc BC với nhóm B chủ yếu dựa trên sự tương đồng với chủng vi khuẩn được dùng để sản xuất vắc xin.

Tóm lại, giá thành của Bexsero có liên quan đến yếu tố nghiên cứu, công nghệ sản xuất, kiểm định, phân phối và phạm vi bảo vệ để giải quyết một thách thức y học lớn là phòng bệnh do não mô cầu nhóm B. Việc lựa chọn vắc xin nào phù hợp cho bé nên được thảo luận kỹ với bác sĩ chuyên khoa để cân nhắc dựa trên lịch sử tiêm chủng, độ tuổi và tình hình dịch tễ tại địa phương.