Mục đích của xét nghiệm PAP và xét nghiệm HPV có giống nhau không?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, em nghe nói cần đi khám phụ khoa định kỳ và làm xét nghiệm Pap và HPV để phòng ung thư cổ tử cung. Bác sĩ cho em hỏi hai xét nghiệm này có giống nhau không ạ và mục đích của chúng là gì? (Chị Lan, 32 tuổi, Hà Nội)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được TS. Nguyễn Hồng Lập - Chuyên khoa Sản Phụ khoa - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Kỹ thuật Xét nghiệm Y học giải đáp.

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi. Xét nghiệm PAP (hay phết tế bào cổ tử cung) và xét nghiệm HPV là hai phương pháp quan trọng trong việc sàng lọc ung thư cổ tử cung, nhưng chúng có mục đích và nguyên lý hoạt động hoàn toàn khác nhau.

Mục đích chính của hai xét nghiệm này như sau:

• Xét nghiệm PAP (Pap smear): Mục tiêu của xét nghiệm này là tìm kiếm những thay đổi bất thường trong các tế bào ở cổ tử cung, có thể là dấu hiệu của tiền ung thư cổ tử cung hoặc ung thư. Bác sĩ sẽ lấy một mẫu tế bào từ cổ tử cung của bạn để soi dưới kính hiển vi và phân tích hình dạng của chúng. Xét nghiệm này phát hiện sự thay đổi của tế bào, chứ không trực tiếp tìm virus.
• Xét nghiệm HPV: Xét nghiệm này được thực hiện để phát hiện sự hiện diện của virus HPV (Human Papillomavirus), đặc biệt là các chủng có nguy cơ cao gây ung thư. HPV là nguyên nhân ung thư cổ tử cung hàng đầu. Xét nghiệm này tìm kiếm vật liệu di truyền (DNA) của virus trong mẫu tế bào cổ tử cung.

Tóm lại, xét nghiệm HPV giúp phát hiện nguyên nhân gây bệnh (Virus HPV nguy cơ cao), trong khi xét nghiệm PAP giúp phát hiện hậu quả của sự nhiễm virus này lên tế bào cổ tử cung.

Hiện nay, các bác sĩ thường khuyến nghị kết hợp cả hai xét nghiệm (Co-testing) để tăng hiệu quả sàng lọc. Một kết quả xét nghiệm HPV âm tính và Pap bình thường cho thấy nguy cơ mắc bệnh của bạn rất thấp trong những năm tới. Ngược lại, nếu một trong hai hoặc cả hai xét nghiệm có kết quả bất thường, bác sĩ sẽ có chỉ định các bước theo dõi hoặc can thiệp tiếp theo.

Bạn nên thảo luận với bác sĩ sản phụ khoa để được tư vấn về lịch trình và phương pháp xét nghiệm ung thư cổ tử cung phù hợp nhất với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của mình.