[Hỏi đáp] Bệnh uốn ván lây qua đường nào và nguy hiểm không?

Câu hỏi:

Chào bác sĩ, gần đây tôi bị một vết xước do kim loại gỉ sét. Tôi rất lo lắng không biết bệnh uốn ván lây qua đường nào và mức độ nguy hiểm của nó ra sao ạ? Mong bác sĩ giải đáp. (Anh Hùng, 35 tuổi, TP.HCM)

Giải đáp từ Bác sĩ:

Câu hỏi được BS. Nguyễn Ngọc Ái Vy - Chuyên khoa Nhi - Nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nhi khoa giải đáp.

Chào anh, bệnh uốn ván là một bệnh nhiễm trùng cấp tính rất nguy hiểm, do độc tố của vi khuẩn Clostridium tetani gây ra. Vi khuẩn này tồn tại dưới dạng nha bào trong môi trường tự nhiên như đất, bụi bẩn, phân động vật và có thể sống trong nhiều năm.

Con đường lây nhiễm chính của bệnh uốn ván là qua sự xâm nhập của nha bào vi khuẩn vào cơ thể thông qua các vết thương hoặc tổn thương da, niêm mạc. Đó có thể là:

• Các vết cắt, vết rách, vết xước, kể cả những vết thương nhỏ và nông như anh mô tả;
• Vết thương do động vật cắn;
• Vết bỏng hoặc vết thương do dẫm phải đinh, vật sắc nhọn;
• Vết thương trong quá trình phẫu thuật hoặc thủ thuật y tế không đảm bảo vô trùng.

Điều quan trọng cần lưu ý là bệnh uốn ván không lây trực tiếp từ người sang người.

Về mức độ nguy hiểm, uốn ván là một trong những bệnh có tỷ lệ tử vong cao nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời. Độc tố của vi khuẩn tấn công hệ thần kinh, gây ra các cơn co cứng cơ toàn thân, đặc biệt là cơ nhai (gây cứng hàm), cơ gáy và cơ lưng. Tình trạng này có thể dẫn đến suy hô hấp, gãy xương và tử vong.

Do đó, biện pháp phòng ngừa hiệu quả và quan trọng nhất chính là tiêm vắc xin phòng uốn ván. Mọi người, từ trẻ em đến người lớn, đều cần được tiêm phòng đầy đủ và tiêm nhắc lại theo khuyến cáo (thường là mỗi 10 năm). Nguy cơ uốn ván không đến từ bản thân kim loại gỉ sét, mà do vật gây thương tích có thể mang nha bào Clostridium tetani từ môi trường đất, bụi bẩn hoặc phân động vật. Đối với trường hợp có vết thương, anh nên đến cơ sở y tế gần nhất để được các bác sĩ thăm khám, xử lý vết thương đúng cách và tư vấn về việc tiêm vắc xin uốn ván hoặc huyết thanh kháng độc tố uốn ván nếu cần thiết.