Cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư: Dấu hiệu và lưu ý cho mẹ bỉm

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quý giá và thiết yếu đối với trẻ sơ sinh, cung cấp đầy đủ dưỡng chất và kháng thể tự nhiên giúp bé phát triển toàn diện. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, nhiều mẹ bận rộn phải trữ sữa để dùng dần. Việc bảo quản và rã đông sữa mẹ đúng cách là điều rất quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng được thực hiện chính xác. Nếu không cẩn thận, sữa mẹ có thể bị hỏng sau khi rã đông, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của bé. Vậy cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư là gì? Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các dấu hiệu giúp nhận biết sữa mẹ đã rã đông nhưng không còn sử dụng được.

Vì sao sữa mẹ sau khi rã đông có thể bị hư?

Trước khi tìm hiểu cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư, mẹ cần hiểu lý do tại sao sữa mẹ có thể hỏng sau khi rã đông. Sữa mẹ là thực phẩm tươi sống, chứa hàng triệu tế bào sống và enzyme hoạt động. Nếu quá trình trữ đông và rã đông không đúng cách, những thành phần này dễ bị phá vỡ hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

• Bảo quản không đúng nhiệt độ: Sữa mẹ cần được trữ ở nhiệt độ -18°C hoặc thấp hơn nếu để trong ngăn đá. Nếu nhiệt độ dao động, sữa có thể mất đi sự ổn định.
• Rã đông sai cách: Việc để sữa mẹ rã đông ở nhiệt độ phòng hoặc dùng nước nóng trực tiếp có thể tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi.
• Trữ quá lâu: Sữa mẹ sau khi trữ đông chỉ nên sử dụng trong vòng 6 tháng, tối đa 12 tháng nếu điều kiện bảo quản lý tưởng. Rã đông xong nên dùng trong vòng 24 giờ nếu để trong ngăn mát.

Hiểu rõ các nguyên nhân này sẽ giúp mẹ có thêm kiến thức để phòng tránh và xử lý kịp thời nếu nghi ngờ sữa mẹ đã bị hỏng.

Cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư

Đây là phần quan trọng nhất của bài viết. Khi đã rã đông sữa mẹ, mẹ cần kiểm tra thật kỹ trước khi cho bé sử dụng. Sau đây là cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư một cách chính xác và dễ áp dụng tại nhà:

• Kiểm tra mùi sữa: Mùi là dấu hiệu rõ ràng nhất. Sữa mẹ bình thường sau khi rã đông sẽ có mùi hơi tanh nhẹ (giống mùi xà phòng), điều này là bình thường do enzyme lipase phân giải chất béo. Tuy nhiên, nếu sữa có mùi chua, mùi hôi hoặc mùi ôi khó chịu, thì đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sữa đã bị hỏng.
• Quan sát màu sắc: Sữa mẹ thường có màu trắng ngà, hơi vàng nhạt hoặc xanh nhạt tuỳ cơ địa mỗi mẹ. Nếu sau khi rã đông sữa có màu lạ như vàng đậm, nâu hoặc hồng, mẹ nên cẩn trọng. Sữa đổi màu có thể do phản ứng oxy hóa hoặc do vi khuẩn xâm nhập.
• Kết cấu sữa không đồng nhất: Sữa mẹ có thể tách lớp khi để yên - lớp béo nổi lên trên là bình thường. Tuy nhiên, nếu lắc đều mà sữa vẫn không hoà tan, có cặn lợn cợn, vón cục hoặc xuất hiện mảng sữa đông, rất có thể sữa đã bị hư.
• Phản ứng của bé khi bú: Đôi khi, bé là chuyên gia kiểm tra tốt nhất. Nếu bé bú một vài ngụm rồi quay mặt đi, khó chịu, khóc hoặc nôn trớ sau khi bú, mẹ nên dừng ngay và kiểm tra lại sữa.
• Thời gian và điều kiện bảo quản không đảm bảo: Cuối cùng, nếu mẹ không nhớ rõ sữa được trữ từ khi nào hoặc nghi ngờ sữa đã bị rã đông trước đó rồi cấp đông lại, tốt nhất không nên cho bé dùng. Cẩn thận luôn tốt hơn là hối tiếc.

Cách xử lý khi sữa bị hư, mẹ nên biết

Biết cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư chỉ là bước đầu. Khi phát hiện sữa có dấu hiệu hỏng, mẹ cần:

• Không sử dụng lại sữa hư: Dù tiếc, nhưng tuyệt đối không dùng sữa mẹ đã hỏng cho bé bú hay chế biến thức ăn.
• Vệ sinh kỹ bình trữ sữa: Đảm bảo các dụng cụ trữ sữa sạch khuẩn trước mỗi lần vắt sữa mới.
• Ghi chú ngày giờ trữ: Dán nhãn rõ ràng lên từng túi sữa với ngày giờ vắt để dễ quản lý.
• Rã đông đúng cách: Tốt nhất nên rã đông sữa từ từ trong ngăn mát tủ lạnh qua đêm, sau đó hâm sữa bằng cách ngâm nước ấm (không quá 40°C).

Mẹo giúp bảo quản sữa mẹ tốt hơn

Bên cạnh việc nắm rõ cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư, mẹ cũng nên chú ý đến các phương pháp bảo quản để hạn chế tối đa nguy cơ sữa bị hỏng. Dưới đây là một số mẹo nhỏ nhưng rất hữu ích giúp mẹ lưu trữ sữa an toàn và giữ trọn vẹn dưỡng chất cho bé yêu:

• Sử dụng túi trữ sữa chuyên dụng: Luôn ưu tiên chọn túi trữ sữa chất lượng cao, làm từ vật liệu không chứa BPA, có khoá kéo kín, giúp hạn chế vi khuẩn xâm nhập và tránh rò rỉ trong quá trình trữ đông. Tránh dùng các túi nilon thông thường hoặc tái sử dụng túi cũ vì có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa.
• Không đổ đầy túi sữa: Khi cấp đông, thể tích sữa sẽ giãn nở. Nếu túi sữa bị đổ đầy quá mức, khả năng bị rách hoặc bung khoá là rất cao. Mẹ nên để chừa khoảng 1 - 2cm trống trên miệng túi để sữa có không gian nở ra khi đông đá.
• Xếp sữa theo thứ tự ngày vắt: Ghi rõ ngày vắt sữa lên từng túi hoặc dán nhãn để dễ dàng theo dõi và ưu tiên dùng sữa cũ trước khi dùng đến sữa mới.
• Chia sữa thành từng phần nhỏ: Thay vì đổ đầy 1 túi lớn, mẹ nên chia nhỏ lượng sữa thành từng phần 80 - 120ml, vừa đủ cho mỗi cữ bú của bé. Điều này giúp tiết kiệm và tránh lãng phí nếu bé bú không hết, vì sữa đã rã đông không thể tái cấp đông.

• Không tái cấp đông sữa đã rã đông hoàn toàn: Khi sữa mẹ đã được rã đông (nhất là ở nhiệt độ phòng hoặc trong ngăn mát), vi khuẩn có thể bắt đầu phát triển. Nếu mẹ tái cấp đông sữa đã rã đông, nguy cơ nhiễm khuẩn tăng cao, làm giảm chất lượng và có thể gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non nớt của bé.
• Vệ sinh kỹ dụng cụ và tay trước khi vắt sữa: Một trong những nguyên tắc cơ bản để sữa không bị nhiễm khuẩn từ đầu là luôn rửa sạch tay và tiệt trùng phễu hút, bình sữa, túi trữ và các vật dụng liên quan trước mỗi lần vắt sữa.
• Rã đông đúng kỹ thuật: Thay vì để sữa ngoài nhiệt độ phòng hoặc dùng lò vi sóng, mẹ nên để sữa rã đông dần trong ngăn mát tủ lạnh qua đêm. Khi cần dùng, ngâm túi sữa trong bát nước ấm khoảng 40°C để làm ấm từ từ, tránh làm mất chất dinh dưỡng.
• Kiểm tra thường xuyên nhiệt độ tủ lạnh: Đảm bảo ngăn đá luôn giữ ở mức -18°C hoặc thấp hơn. Nếu thường xuyên mất điện hoặc tủ lạnh quá cũ khiến nhiệt độ dao động mạnh, mẹ nên cân nhắc trữ sữa với lượng ít hơn để tránh lãng phí.
• Tập thói quen ghi chú và quản lý trữ sữa: Mẹ có thể sử dụng bảng nhỏ, phần mềm ghi chú hoặc ứng dụng điện thoại để theo dõi lịch trữ và sử dụng sữa. Điều này không chỉ giúp đảm bảo an toàn mà còn tiết kiệm được rất nhiều thời gian mỗi khi cần tìm đúng túi sữa theo ngày.

Việc trữ sữa và rã đông đúng cách sẽ giúp mẹ duy trì nguồn sữa dồi dào và an toàn cho bé yêu. Quan trọng hơn cả là mẹ cần ghi nhớ cách nhận biết sữa mẹ rã đông bị hư để không vô tình gây hại đến hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Chỉ với một vài bước quan sát, ngửi, lắc nhẹ, mẹ đã có thể xác định được sữa còn dùng được hay không. Hãy luôn cẩn trọng, vì sức khỏe của bé yêu chính là điều quý giá nhất. Hy vọng rằng những chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp mẹ thêm yên tâm trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.