Bé 2 tháng tuổi có nên tiêm phòng lao nữa không? Nên tiêm loại vắc xin nào?

Nhiều phụ huynh lo lắng bé 2 tháng tuổi có nên tiêm phòng lao nữa không nếu chưa được tiêm ngay sau sinh. Theo khuyến cáo, vắc xin BCG phòng lao nên tiêm càng sớm càng tốt, tốt nhất trong tháng đầu đời. Vậy tiêm muộn có ảnh hưởng gì không và cần lưu ý gì? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây!

Bé 2 tháng tuổi có nên tiêm phòng lao nữa không?

Trong trường hợp bé 2 tháng tuổi, nếu bé không thuộc vào trường hợp chống chỉ định của vắc xin, bé vẫn có thể tiêm vắc xin lao vẫn có tác dụng. Do đó, các bậc phụ huynh nên cho con tiêm phòng lao càng sớm càng tốt.

Bởi vì, theo khuyến cáo của Bộ Y tế, vắc xin BCG nên được tiêm càng sớm càng tốt trong vòng 30 ngày sau sinh, tốt nhất là trong 24 giờ đầu sau sinh. Tiêm vắc xin lao lúc trẻ 2 tháng vẫn là thời gian tốt giúp cơ thể bé được bảo vệ vì khả năng miễn dịch do vắc xin BCG tạo ra mạnh nhất trong những năm đầu sau khi tiêm. Mặc dù một số nghiên cứu theo dõi cho thấy bộ nhớ miễn dịch có thể tồn tại từ 10 đến 20 năm (thậm chí lâu hơn 50 năm), nhưng mức độ bảo vệ thực tế sẽ giảm dần theo thời gian. Do đó, tiêm càng muộn trẻ càng lớn hiệu quả phòng ngừa cũng sẽ giảm đi.

Vắc xin ngừa lao cho trẻ là loại vắc xin nào?

Vắc xin BCG (Việt Nam) giúp phòng ngừa hiệu quả các thể lao nguy hiểm, đặc biệt là lao viêm màng não, với mức bảo vệ lên đến 70%. Vắc xin BCG được tiêm một mũi duy nhất cho trẻ sơ sinh đủ 34 tuần tuổi thai (bao gồm sau hiệu chỉnh tuần tuổi) và có cân nặng từ 2.000 gram trở lên để tạo miễn dịch lâu dài mà không cần tiêm nhắc lại.

Bên cạnh đó, vắc xin BCG chống chỉ định với các đối tượng như:

• Mẫn cảm với bất kỳ thành phần nào trong vắc xin.
• Người bị suy giảm miễn dịch, bao gồm giảm gammaglobulin, HIV không triệu chứng, suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải.
• Mắc các bệnh ác tính như bạch cầu cấp, ung thư hạch, sarcoid, khối u liên võng nội mô.
• Đang điều trị bằng liệu pháp ức chế miễn dịch kéo dài.
• Nhiễm vi khuẩn lao hoặc có phản ứng Tuberculin dương tính cao.
• Mới tiêm vắc xin phòng đậu mùa hoặc đang bị bỏng.

Cần cân nhắc khi tiêm cho trẻ em trong các trường hợp:

• Sốt trên 37,5°C, viêm da có mủ, rối loạn tiêu hóa, suy dinh dưỡng.
• Mắc các bệnh ảnh hưởng đến thể trạng như viêm tai mũi họng, viêm phổi…

Những phản ứng phụ trẻ có thể gặp khi tiêm vắc xin ngừa lao

Phản ứng sau tiêm vắc xin là hiện tượng thường gặp, và vắc xin phòng lao (BCG) cũng không ngoại lệ. Sau tiêm, trẻ có thể gặp một số biểu hiện sau:

• Ngay sau tiêm: Nốt đỏ xuất hiện tại chỗ tiêm, thường tự biến mất trong 30 phút đến 1 giờ.
• Trong những ngày sau: Chỗ tiêm có thể sưng hoặc hình thành áp xe, nhưng thường tự khỏi sau 1 - 3 ngày mà không cần điều trị.
• Sau 2 tuần đến 2 tháng (hoặc lâu hơn): Chỗ tiêm đỏ, tạo mủ, tự vỡ và loét. Khi lành, vết loét để lại sẹo lõm – dấu hiệu cho thấy cơ thể đã tạo miễn dịch với vi khuẩn lao.
• Một số trường hợp khác: Trẻ có thể nổi hạch ở nách hoặc cổ. Hạch mềm, không nguy hiểm và tự biến mất. Trong vòng 2 tuần đến 6 tháng sau tiêm, trẻ có thể nổi hạch ở nách, trên xương đòn, cổ cùng bên vị trí tiêm, có thể 1 hạch hoặc nhiều hạch, không làm trẻ đau hay sốt và tự biến mất mà không để lại di chứng.
• Sốt: Nếu sốt nhẹ, có thể lau người bằng nước ấm. Nếu sốt cao, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để dùng thuốc hạ sốt, đồng thời đảm bảo trẻ bú và uống đủ nước.

Mặc dù phản ứng nặng sau tiêm BCG rất hiếm, cha mẹ vẫn cần theo dõi sát để kịp thời xử lý nếu có dấu hiệu bất thường.

Hướng dẫn xử lý một số phản ứng phụ hay gặp khi tiêm vắc xin ngừa lao

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vắc xin rất an toàn, các phản ứng nghiêm trọng hiếm khi xảy ra. Phần lớn các phản ứng sau tiêm thường nhẹ và tạm thời, cha mẹ có thể yên tâm chăm sóc trẻ tại nhà và cách chăm sóc tiêm như sau:

• Tăng cường bú mẹ hoặc uống nước, thường xuyên quan sát trẻ, tránh chạm hoặc đè lên chỗ tiêm.
• Phản ứng sốt: Nếu sốt nhẹ dưới 38,5°C: lau người bằng nước ấm, tăng cữ bú cho trẻ, cho trẻ mặc thoáng, nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát. Nếu sốt cao trên 38,5°C: Dùng thuốc hạ sốt Paracetamol liều theo cân nặng 10 - 15 mg/kg/lần (uống hoặc đặt hậu môn), cách mỗi 4 - 6 giờ khi cần, kết hợp lau người, mặc thoáng và bù dịch cho trẻ.
  Tuyệt đối không sử dụng Ibuprofen, Aspirin khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Phản ứng tại chỗ: Chỗ tiêm có thể đỏ, sưng kèm đau, đôi khi lan ra vùng lân cận. Triệu chứng này thường tự hết sau vài ngày đến một tuần. Cha mẹ có thể dùng Paracetamol liều như liều hạ sốt cũng có tác dụng giảm đau.
• Hạch không mủ thường có kích thước khoảng 1cm hoặc lớn hơn và tự khỏi sau vài tuần, không cần xử trí. Nếu hạch sưng to kích thước trên 3cm, hạch dính vào da, đổi màu da hoặc hạch sưng đau kéo dài, tiến triển thành hạch có mủ kèm sưng đỏ phù nề vùng da, rò mủ ra ngoài, cần phải đưa trẻ đến cơ sở y tế để khám và xử lý.
• Bầm tím hoặc chảy máu rất hiếm gặp, thường nhẹ và tự khỏi. Trường hợp nặng kéo dài cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế.

Nếu trẻ có dấu hiệu bất thường hoặc phản ứng nghiêm trọng, cần đưa đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời:

• Trẻ sốt cao kéo dài từ 1 - 2 ngày hay trẻ sốt cao từ 39°C trở lên, uống thuốc hạ sốt không giảm.
• Trẻ quấy khóc nhiều không dứt, trẻ tím tái, khó thở, lơ mơ, co giật,...
• Trẻ bú kém kèm sốt nhẹ, quấy khóc phát ban,... kéo dài trên 1 ngày.
• Vết tiêm sưng mủ to > 1,5cm hoặc có hạch nách, hạch cổ, hạch dưới đòn bên trái sưng to hóa mủ, có thể cho trẻ khám tại cơ sở y tế để chủ động chích rạch mủ.

Trẻ chưa được tiêm vắc xin BCG ngay sau sinh, nhiều phụ huynh thắc mắc bé 2 tháng tuổi có nên tiêm phòng lao nữa không. Câu trả lời là vẫn có thể tiêm nếu trẻ đáp ứng đủ điều kiện tiêm. Việc tiêm phòng sớm giúp tăng cường hiệu quả bảo vệ, vì vậy cha mẹ nên đưa trẻ đi tiêm càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tiêm ngừa lao mang lại lợi ích quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi bệnh lao, đặc biệt là lao màng não và lao kê ở trẻ nhỏ. Vắc xin BCG giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và lây lan trong cộng đồng. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu cung cấp dịch vụ tiêm chủng giúp phòng ngừa nhiều bệnh nguy hiểm nhờ tạo miễn dịch chủ động đặc hiệu. Tại đây, bạn được tiêm vắc xin đầy đủ theo lịch trình chính xác và có thể lựa chọn các gói tiêm phù hợp với mọi lứa tuổi. Trung tâm luôn đặt an toàn và sức khỏe cộng đồng lên hàng đầu trong mọi hoạt động. Liên hệ với Tiêm chủng Long Châu qua Hotline 1800 6928 để được tư vấn, hẹn lịch miễn phí.

Xem thêm:

Tiêm phòng lao cho trẻ sơ sinh muộn có sao không?

Nên tiêm lao cho trẻ sơ sinh ở đâu?