10 cách trị bệnh chàm giúp giảm ngứa, phục hồi da và hạn chế tái phát

Chàm (eczema) là thuật ngữ chỉ nhóm các tình trạng viêm da đặc trưng bởi ngứa, đỏ, khô, bong vảy, có thể mạn tính hoặc tái phát theo từng đợt. Bệnh thường tái phát theo đợt, khiến nhiều người lo lắng và không biết điều trị thế nào cho đúng. Bài viết này tổng hợp 10 cách trị bệnh chàm hiệu quả nhất dựa trên hướng dẫn y khoa và kinh nghiệm lâm sàng, giúp bạn hiểu rõ và áp dụng đúng phương pháp.

Top 10 cách trị bệnh chàm

Dưới đây là những cách trị bệnh chàm phổ biến và hiệu quả, giúp giảm ngứa, phục hồi da và hạn chế tái phát nếu áp dụng đúng cách.

Dưỡng ẩm da mỗi ngày

Dưỡng ẩm là nền tảng trong điều trị chàm vì giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da và giảm khô - nguyên nhân kích hoạt viêm. Khi da được cấp ẩm đầy đủ, tình trạng bong vảy, ngứa rát và đỏ da sẽ giảm đáng kể.

Nên chọn:

• Kem dưỡng không mùi.
• Không cồn, không paraben.
• Công thức dành cho da nhạy cảm.

Cách dùng: Bôi 2 - 3 lần/ngày, đặc biệt sau khi tắm.

Dưỡng ẩm đúng cách có thể giảm đáng kể mức độ chàm tái phát, theo khuyến cáo của nhiều tổ chức da liễu quốc tế. Nếu bạn sống trong môi trường máy lạnh hoặc thời tiết hanh khô, nên mang theo kem dưỡng để dùng khi da bắt đầu khô.

Tắm đúng cách để làm dịu da

Tắm quá lâu hoặc dùng nước nóng sẽ khiến da mất dầu tự nhiên, làm bệnh chàm nặng hơn.

Quy tắc tắm “15 - ấm - dịu”:

• Tắm ≤10 - 15 phút.
• Nước ấm, không nóng.
• Dùng sữa tắm dịu nhẹ, không hương liệu.

Sau khi tắm, lau nhẹ bằng khăn mềm rồi bôi kem dưỡng trong vòng 3 phút để khóa ẩm tốt nhất. Bạn cũng nên hạn chế tắm bồn hoặc xông hơi quá lâu vì chúng khiến da mất ẩm nhanh.

Tắm nước ấm và dùng sữa tắm dịu nhẹ giúp giảm khô da và giảm kích ứng đáng kể.

Tránh các chất gây kích ứng 

Các chất kích ứng là nguyên nhân phổ biến khiến bệnh chàm bùng phát đột ngột hoặc kéo dài dai dẳng. Khi bạn tiếp xúc nhiều lần với chúng, da sẽ dễ bị đỏ, ngứa và nổi mảng viêm.

Những chất dễ làm da bùng phát chàm gồm:

• Bột giặt, nước xả vải.
• Xà phòng mạnh, nước hoa.
• Mỹ phẩm có hương liệu.
• Kim loại, hóa chất nghề nghiệp.
• Lông thú, phấn hoa.

Ngừng tiếp xúc 1 - 2 tuần sẽ giúp da cải thiện rõ rệt. Khi chọn sản phẩm cá nhân và gia dụng, hãy ưu tiên loại “không mùi - hypoallergenic - không chất tẩy mạnh”.

Chườm lạnh giảm ngứa tức thì

Chườm lạnh là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả nhanh chóng. Khi đặt khăn lạnh lên vùng da chàm, cảm giác ngứa sẽ giảm ngay, giúp bạn tránh gãi và tránh gây tổn thương sâu hơn.

• Chườm 5 - 10 phút.
• Mỗi ngày 2 - 3 lần nếu cần.

Lưu ý: Không chườm đá trực tiếp lên da. Hãy bọc đá trong khăn mềm để tránh bỏng lạnh.

Phương pháp này phù hợp với người bị ngứa nhiều vào ban đêm hoặc khi chàm bùng phát do thời tiết.

Dùng thuốc bôi chống viêm theo hướng dẫn bác sĩ

Các thuốc chống viêm tại chỗ giúp giảm đỏ, ngứa và phục hồi da nhanh hơn.

Các nhóm thường được kê:

• Corticosteroid nhẹ: Hydrocortisone 1%.
• Corticosteroid mạnh: Mometasone, betamethasone (khi tổn thương dày).
• Thuốc không steroid: Tacrolimus, pimecrolimus (dùng cho mặt, mí mắt).

Không tự ý dùng thuốc mạnh kéo dài vì có thể gây teo da, giãn mạch, rạn da. Nếu phải dùng thuốc lâu dài, bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách “giãn liều” hoặc dùng xen kẽ để giảm nguy cơ tác dụng phụ. 

Điều trị nhiễm khuẩn nếu da chảy dịch hoặc có mủ

Nếu da rỉ dịch, sưng nóng hoặc có mủ, rất có thể đã bị bội nhiễm vi khuẩn.

Bác sĩ có thể kê:

• Kháng sinh bôi.
• Kháng sinh uống nếu nhiễm khuẩn lan rộng.

Nhiễm khuẩn là nguyên nhân khiến chàm kéo dài và dai dẳng.

Áp dụng mẹo dân gian hỗ trợ tại nhà

Một số phương pháp dân gian có thể giúp làm dịu da và hỗ trợ giảm viêm nhẹ:

• Nước lá trà xanh loãng: Kháng khuẩn nhẹ.
• Gel nha đam: Làm mát, giảm đỏ da.
• Dầu dừa: Làm mềm da, hỗ trợ kháng khuẩn.

Chỉ nên dùng khi tổn thương nhẹ và không thay thế thuốc điều trị. Bạn cũng nên thử trước trên vùng da nhỏ để tránh kích ứng.

Quang trị liệu

Quang trị liệu (phototherapy UVB dải hẹp) là phương pháp hiện đại, được áp dụng khi chàm mạn tính, không đáp ứng với thuốc bôi.

Ưu điểm:

• Giảm viêm nhanh.
• Giảm ngứa.
• Kích thích da phục hồi.

Quang trị liệu có hiệu quả tốt nhưng phải được thực hiện tại cơ sở y tế, không thể tự làm tại nhà. Phác đồ thường kéo dài 2 - 3 buổi/tuần trong nhiều tuần.

Thay đổi lối sống để ngăn bệnh tái phát

Một số thói quen có thể giúp kiểm soát bệnh lâu dài:

• Uống đủ nước.
• Giảm stress, ngủ đủ giấc.
• Hạn chế thức ăn dễ gây dị ứng (hải sản, đồ cay, rượu bia).
• Giữ nhà cửa sạch bụi.
• Không gãi mạnh hoặc chà xát vùng da chàm.

Việc duy trì sức khỏe miễn dịch ổn định giúp giảm đáng kể nguy cơ tái phát chàm.

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế khi:

• Tổn thương lan rộng.
• Ngứa nhiều, mất ngủ.
• Có mủ, rỉ dịch, sưng đỏ.
• Điều trị tại nhà 7 - 10 ngày không cải thiện.
• Chàm tái phát liên tục nhiều lần.

Bác sĩ sẽ kiểm tra da, soi nấm, xét nghiệm dị ứng hoặc đánh giá cơ địa để xây dựng phác đồ phù hợp.

Cách trị bệnh chàm hiệu quả cần kết hợp nhiều giải pháp: Dưỡng ẩm, tránh kích ứng, dùng thuốc đúng hướng dẫn và thay đổi lối sống. Khi được điều trị sớm và chăm sóc da đúng cách, người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng và hạn chế tái phát lâu dài.